Rusiya Federasiyası qlobal sanksiyalar və Yaxın Şərqdəki geosiyasi gərginliklər fonunda strateji əhəmiyyətə malik Şimal Dəniz Marşrutu (Northern Sea Route) vasitəsilə Asiyaya birbaşa enerji ixracını aktivləşdirib. Reuters agentliyinin LSEG birja və gəmiçilik məlumatlarına istinadən yaydığı xəbərə görə, Rusiyanın Arktika bölgəsindəki limanından yüklənən mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tankeri artıq şərqə, Asiya bazarlarına doğru hərəkətə başlayıb.
Bu tədarük, cari ilin naviqasiya mövsümündə Şimal marşrutu ilə yola çıxan ilk tanker kimi qeydə alınıb. Arktikada buzların əriməsi səbəbindən naviqasiya mövsümünün bu il adi vaxtdan xeyli erkən açılması da diqqət çəkən əsas məqamlardandır.
Moskva Şimal Dəniz Yolunu ənənəvi qlobal dəniz marşrutlarına, xüsusilə də Süveyş kanalına qarşı ciddi və daha təhlükəsiz alternativ hesab edir. Yaxın Şərqdə davam edən hərbi münaqişələr səbəbindən Qırmızı dəniz və Süveyş kanalında gəmilərin təhlükəsizlik risklərinin kəskin artdığı hazırkı şəraitdə bu Arktika marşrutu Rusiya üçün daha böyük strateji və iqtisadi əhəmiyyət qazanıb.
Sərt iqlim şəraiti və ciddi fiziki çətinliklərlə müşayiət olunmasına baxmayaraq, bu yol Rusiyanın Qərb ölkələri ilə ticarət dövriyyəsinin Soyuq müharibə dövründən bəri ən minimum səviyyəyə düşdüyü bir vaxtda, Avropa (Arktika) hissəsi ilə Asiya arasında dəniz daşımalarının müddətini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa imkan verir.
LSEG qlobal izləmə sistemlərinin ötürdüyü məlumatlara görə, cari mövsümün ilk tədarükünün təfərrüatları aşağıdakı kimidir:
-
Mənbə: Yük birbaşa ABŞ-ın sərt blokada və sanksiyalarına məruz qalan “Arctic LNG 2” zavodundan gəmiyə vurulub.
-
Tanker: Daşımanı buz sinfinə aid olan xüsusi “Kristof de Marjeri” tankeri həyata keçirir.
-
Mövsümi fərq: Müqayisə üçün qeyd edək ki, ötən il “Yamal LNG” zavodundan ilk tanker bu marşrutla yalnız iyunun sonlarına yaxın yola çıxa bilmişdi. Cari ildə isə may ayının sonlarında xəttin açılması Arktika gəmiçiliyində yeni bir mərhələnin göstəricisidir.
Vaşinqtonun "Arctic LNG 2" layihəsini tamamilə iflic etmək cəhdlərinə baxmayaraq, Rusiyanın bu zavoddan Asiyaya buzqıran tankerlərlə gizli və ya birbaşa yollar tapması, qlobal enerji ticarətində sanksiyaların təsir mexanizmini zəiflədir.
MONETAR.AZ
