Süni intellekt (Sİ) ilə bağlı investisiyalar ABŞ-da biznes investisiyalarına birbaşa töhfəsindən daha böyük iqtisadi təsir yaradır. UBS-in araşdırması göstərir ki, Sİ bumu texnologiya sektoru ilə məhdudlaşmır, müxtəlif sahələrdə biznes fəallığını və kapital qoyuluşlarını da stimullaşdırır.
UBS iqtisadçısı Arend Kapteynin sentyabrın 25-də yayımlanan araşdırma qeydinə görə, Sİ ilə əlaqəli texnoloji investisiyalar illik müqayisədə təxminən 30 faiz artıb. Bununla müqayisədə biznesin digər əsas kapital qoyuluşlarında artım cəmi 0,8 faiz, yaşayış daşınmaz əmlakına investisiyalarda isə 3,8 faiz azalma qeydə alınıb.
Bu göstəricilər ABŞ-da investisiya artımının hazırda əsasən Sİ ilə əlaqəli xərclər hesabına formalaşdığını göstərir.
UBS-in hesablamalarına əsasən, Sİ investisiyalarının multiplikativ, yəni dolayı iqtisadi təsiri kifayət qədər yüksəkdir. Data-mərkəzlərə, enerji infrastrukturuna, kompüterlərə, telekommunikasiya avadanlıqlarına və xüsusi təyinatlı maşınlara yönəldilən xərclər texnologiyadan kənar sahələrdə də əlavə investisiyaları təşviq edir.
Bankın təhlilinə görə, Sİ ilə bağlı investisiyaların artımına 1 faiz bəndi əlavə olunması növbəti rübdə ümumi investisiyaların təxminən 1,46 faiz bəndi artmasına səbəb olur. Bu artımın 0,46 faiz bəndi Sİ ilə əlaqəli kateqoriyalarda investisiyaların davam etməsi, 0,30 faiz bəndi proqram təminatı və tədqiqat-işləmə xərcləri, 0,69 faiz bəndi isə digər sektorların hesabına formalaşır.
UBS Sİ investisiyalarını ölçmək üçün milli hesabların beş əsas kateqoriyasını nəzərə alır: elektrik enerjisinin ötürülməsi və paylanması avadanlıqları, xüsusi sənaye maşınları, kompüter və periferiya qurğuları, telekommunikasiya avadanlıqları və data-mərkəzlər.
Bu kateqoriyalar birlikdə qeyri-yaşayış əsas kapital qoyuluşlarının təxminən 18 faizini, ümumi daxili məhsulun isə təxminən 2,5 faizini təşkil edir.
Multiplikativ təsir xüsusilə data-mərkəzlərin fəaliyyətini təmin edən sahələrdə özünü göstərir. Qaz turbinləri, elektrik enerjisi infrastrukturu və kommunal xidmətlərə tələbatın artması Sİ investisiyalarının texnologiya sektorundan kənara yayılan təsirini nümayiş etdirir.
UBS daha az nəzərə çarpan benefisiarlar arasında Yaponiyanın TOTO şirkətini də göstərir. Şirkətin keramika istehsalındakı təcrübəsi ona yarımkeçirici istehsalında istifadə olunan elektrostatik tutucular hazırlamağa imkan verib. Hesabata görə, həmin məhsullar hazırda TOTO-nun mənfəətinin yarıdan çoxunu təmin edir.
Araşdırma həmçinin Sİ investisiyalarının multiplikativ təsirinin zaman keçdikcə gücləndiyini göstərir. UBS-in hesablamalarına əsasən, Sİ ilə bağlı kapital xərclərinin hər 1 faiz bəndi artımının ümumi investisiyalara təsiri 1980-ci ildə 88 baza bəndi, 2000-ci ildə 106 baza bəndi, 2026-cı ilin iyununda isə 146 baza bəndi təşkil edib.
Beləliklə, Sİ bumunun ABŞ iqtisadiyyatında yaratdığı investisiya effekti təkcə texnologiya şirkətləri ilə məhdudlaşmır, enerji, sənaye, tikinti, telekommunikasiya və digər sahələrə də yayılır.
MONETAR.AZ
