İnflyasiya son illərdə dünyanın bir çox ölkəsində insanların alıcılıq qabiliyyətini ciddi şəkildə azaldıb. ABŞ dolları 2019-cu ilin sonundan bəri alıcılıq qabiliyyətinin təxminən 23%-ni itirib. İsveçrədə bu itki 7%-dən az olub. Türkiyədə isə vəziyyət daha kəskin olub: 100 dolların alıcılıq qabiliyyəti təxminən 90% azalıb.
Araşdırma 35 ölkədə inflyasiyanın 2019-cu ildən etibarən 100 dolların dəyərinə təsirini müqayisə edir.
100 dolların dəyəri ən çox harada qorunub?
2019-cu ildən bəri İsveçrədə 100 dolların alıcılıq qabiliyyəti 93,28 dollar səviyyəsində qalıb. Kosta-Rikada bu göstərici 91,74 dollar, Yaponiyada 88,97 dollar olub.
Fransada 100 dolların bugünkü alıcılıq qabiliyyəti 84,89 dollar, Danimarkada 84,39 dollar, İsraildə 84,03 dollar təşkil edib. Cənubi Koreyada bu məbləğ 83,54 dollar, Finlandiyada isə 83,13 dollar olub.
Lüksemburqda 100 dolların dəyəri 82,37 dollara, İtaliyada 81,63 dollara düşüb. Kanadada, Portuqaliyada və İsveçdə isə bu göstərici 81,17 dollar olub.
Yunanıstanda 100 dolların alıcılıq qabiliyyəti 80,58 dollar, İspaniyada 80,52 dollar, Almaniyada 80,19 dollar təşkil edib. İrlandiyada bu rəqəm 79,43 dollar, Avstraliyada 79,05 dollar, Norveçdə 78,62 dollar, Sloveniyada isə 78,55 dollar olub.
Türkiyədə vəziyyət daha ağırdır
Türkiyədə qiymətlər 2019-cu ilin dekabrından 2026-cı ilin aprelinə qədər 814%-dən çox artıb. Nəticədə 2019-cu ildəki 100 dolların alıcılıq qabiliyyəti bu gün 11 dollardan da aşağı səviyyəyə düşüb.
Bu, yüksək inflyasiyanın insanların gündəlik xərclərinə necə təsir etdiyini göstərir. Qiymətlər artdıqca eyni məbləğə əvvəlkindən daha az məhsul və xidmət almaq mümkün olur.
ABŞ-da 100 dollar nə qədər dəyər itirib?
ABŞ-da 2019-cu ildən bəri 100 dolların alıcılıq qabiliyyəti təxminən 23% azalıb. Bu, yaşayış xərclərinin niyə hələ də yüksək olduğunu izah edən əsas amillərdən biridir.
Məsələn, 2019-cu ilin sonundan ABŞ-da elektrik enerjisinin qiyməti təxminən 45%, kirayə qiymətləri isə 32% artıb. Buna görə 2019-cu ildə 100 dollar olan elektrik xərci bu gün təxminən 145 dollara, 1500 dollarlıq kirayə isə təxminən 1980 dollara çata bilər.
İnflyasiya təkcə qiymətləri artırmır, həm də pulun real dəyərini azaldır. 2019-cu ildə 100 dollarla alınan məhsul və xidmətlərin eynisini almaq üçün bu gün bir çox ölkədə daha çox pul tələb olunur.
MONETAR.AZ
