"Capital Economics" analitiklərinin fikrincə, Yapon yeninin son günlərdəki kəskin bahalaşması qısamüddətli xarakter daşıya bilər. Bununla belə, Yaponiya Bankının pul-kredit siyasətini daha fəal şəkildə sərtləşdirməyə hazır olduğuna dair siqnallar milli valyutaya birbaşa dövlət müdaxilələrindən daha dayanıqlı dəstək verə bilər.
Son iki gün ərzində yen ABŞ dollarına nisbətdə təxminən 3% möhkəmlənib. Bu, Yaponiya hakimiyyətinin valyutanı dəstəkləmək məqsədilə həyata keçirdiyi son genişmiqyaslı müdaxilədən təxminən bir ay sonra baş verib.
Valyutanın sürətli bahalaşması Maliyyə Nazirliyinin yenidən bazara müdaxilə edib-etmədiyi ilə bağlı suallar yaradıb. Lakin hələlik yeni intervensiyaların həyata keçirildiyini təsdiqləyən faktiki sübut yoxdur. Analitiklər hesab edirlər ki, bazardakı hərəkətlər daha çox mümkün valyuta müdaxiləsindən əvvəl tez-tez tətbiq olunan "kotirovka yoxlanışı" (rate check) ilə izah oluna bilər.
Qiymət dinamikası əvvəlki intervensiyalar zamanı müşahidə olunan kəskin sıçrayışlarla müşayiət olunmayıb. Bundan başqa, nə rəsmi qurumlar, nə də media tərəfindən hakimiyyətin yen alışı həyata keçirdiyinə dair təsdiq verilib.
"Capital Economics"in qiymətləndirməsinə görə, yenin möhkəmlənməsində əsas amil Yaponiya Bankının pul-kredit siyasətini daha da sərtləşdirəcəyi ilə bağlı gözləntilərin artmasıdır.
Tənzimləyicinin nümayəndələrinin son "sərt" açıqlamaları sentyabr iclasında faiz dərəcəsinin artırılacağı ehtimalını gücləndirib. Hazırda pul bazarları ilin sonuna qədər faiz dərəcəsinin iki dəfə 25 baza bəndi artırılması ehtimalını 50%-dən yüksək qiymətləndirir.
Bundan əlavə, Yaponiyanın Dövlət Pensiya İnvestisiya Fondunun (GPIF) investisiya portfelini daxili aktivlərin xeyrinə yenidən balanslaşdırma ehtimalı da milli valyutaya əlavə dəstək verə bilər.
Analitiklər qeyd edirlər ki, əsas məsələ bu amillərin yenin uzunmüddətli möhkəmlənməsini təmin edib-edə bilməyəcəyidir. Son illərdə həyata keçirilən valyuta intervensiyaları adətən yalnız müvəqqəti effekt verib, çünki onlar məzənnəyə təsir edən fundamental iqtisadi amilləri dəyişdirməyib.
"Capital Economics" hesab edir ki, Yaponiya Bankının pul-kredit siyasətinin sərtləşdirilməsi və GPIF-in mümkün portfel dəyişiklikləri birlikdə daha davamlı dəstək formalaşdıra bilər.
Bununla belə, analitiklər xatırladırlar ki, Yaponiya Bankı əvvəlki dövrlərdə dəfələrlə bazarın sərt siyasət gözləntilərini doğrultmayıb. Eyni zamanda, ölkənin dövlət maliyyəsinin perspektivləri ilə bağlı narahatlıqlar yen üzərində təzyiq yaratmaqda davam edir.
Qurum USD/JPY məzənnəsinin 2026-cı ilin sonuna qədər 160 səviyyəsinə yüksələcəyini proqnozlaşdırır. Hesabatın dərc edildiyi vaxtda məzənnə təxminən 156 səviyyəsində olub.
Analitiklərin fikrincə, yen hələ də tarixi baxımdan zəif olaraq qalır. Buna görə də, fundamental şərtlər milli valyutanın xeyrinə dəyişməyə davam edərsə, daha güclü bərpa potensialı mövcuddur. Lakin bu prosesin əsasən 2027-ci ildə daha aydın görünəcəyi gözlənilir.
MONETAR.AZ
