Bakı Metropolitenində “28 May” və “Nizami” stansiyaları arasında qatarların hərəkətinin müvəqqəti dayandırılması paytaxtın metro şəbəkəsində mühüm texniki dəyişikliklərdən xəbər verir. Avqustun 15-dən başlayan məhdudiyyət “Qırmızı” və “Yaşıl” xətlərin tam ayrılması məqsədilə aparılan yenidənqurma işləri ilə əlaqədardır. İşlərin təxminən 10–11 ay davam edəcəyi gözlənilir.
Layihənin başa çatmasından sonra “İçərişəhər” istiqamətinə hərəkət edən sərnişinlərin “28 May”, “Dərnəgül” istiqamətinə gedənlərin isə “Cəfər Cabbarlı” stansiyasından istifadə etməsi nəzərdə tutulur.
Bu dəyişiklik isə paytaxt sakinləri arasında başqa bir sual doğurub: xətlərin ayrılmasından sonra Bakı metrosunda bir xətdən digərinə keçid zamanı əlavə ödəniş tətbiq oluna bilərmi?
İstanbulun metro şəbəkəsində müxtəlif xətlər bir-birindən müstəqil fəaliyyət göstərir və sərnişinlər bir xəttdən digərinə keçərkən müəyyən hallarda ayrıca keçid prosedurlarından istifadə edirlər. Bu baxımdan Bakı Metropolitenində həyata keçirilən xətlərin ayrılması layihəsi istismar prinsipləri baxımından müəyyən oxşarlıq yaradır.
Lakin xətlərin texniki baxımdan ayrılması avtomatik olaraq yeni tarif sisteminin tətbiqi demək deyil. Bakıda “28 May” və “Cəfər Cabbarlı” stansiyaları arasında sərnişin keçidinin təşkili mövcud infrastruktur və tarif siyasəti çərçivəsində həyata keçirilir. Bu səbəbdən yeni layihənin özünün sərnişinlərdən əlavə ödəniş alınmasına gətirib çıxaracağı barədə nəticə çıxarmaq hələ tezdir.
Hazırda Bakı Metropolitenində tarif sistemi metro şəbəkəsinə giriş prinsipi əsasında qurulub. Xətlərin ayrılması isə ilk növbədə qatarların hərəkətinin müstəqilləşdirilməsinə, interval və buraxılış imkanlarının optimallaşdırılmasına yönəlib.
Layihənin əsas üstünlüklərindən biri “Qırmızı” və “Yaşıl” xətlərin bir-birindən asılılığının aradan qaldırılmasıdır. Hazırkı sistemdə xətlərin kəsişməsi qatarların hərəkət qrafikinin təşkilinə müəyyən məhdudiyyətlər yaradır. Xətlərin ayrılması isə hər bir istiqamətdə qatarların daha müstəqil idarə olunmasına imkan verə bilər.
Bu, gələcəkdə hərəkət intervallarının optimallaşdırılması, sərnişin sıxlığının daha effektiv idarə edilməsi və qatarların hərəkətinin daha çevik təşkili baxımından əhəmiyyətlidir. Başqa sözlə, layihənin əsas hədəfi tarifi dəyişmək deyil, metroda hərəkətin təşkilini təkmilləşdirməkdir.
Bəs gələcəkdə tarif sistemi dəyişə bilərmi? Nəzəri baxımdan ictimai nəqliyyatda tarif və "aktarma" sisteminin gələcəkdə dəyişdirilməsi mümkündür. Lakin bunun üçün ayrıca tarif siyasəti və müvafiq texniki infrastruktur tələb olunur.
Əgər gələcəkdə Bakı metrosunda zonalararası və ya keçid əsaslı ödəniş sisteminə keçid nəzərdən keçirilərsə, bu, yalnız metro ilə məhdudlaşmayan daha geniş nəqliyyat tarif islahatının tərkib hissəsi ola bilər.
Belə sistemin tətbiqi zamanı metro ilə yanaşı avtobus və digər ictimai nəqliyyat növləri arasında vahid ödəniş və aktarma mexanizminin yaradılması da gündəmə gələ bilər.
Lakin hazırda “28 May”–“Nizami” istiqamətində aparılan işlərin sərnişinlər üçün əlavə ödəniş tətbiqinə səbəb olacağı barədə əsas yoxdur.
Beləliklə, “Qırmızı” və “Yaşıl” xətlərin ayrılması Bakı Metropoliteninin inkişafında mühüm mərhələdir. Yenidənqurma işlərinin başa çatmasından sonra xətlərin daha müstəqil fəaliyyət göstərməsi, qatar intervallarının optimallaşdırılması və sərnişin axınının daha səmərəli idarə olunması gözlənilir.
MONETAR.AZ
