Hindistanın aviasiya yanacağının (ATF) qiymətlərini tənzimləmək məqsədilə atdığı bu addım, Yaxın Şərqdəki gərginlik fonunda qlobal neft bazarlarında yaşanan ciddi dalğalanmalara qarşı həyata keçirilən strateji bir müdafiə xarakteri daşıyır.
Təqdim etdiyiniz məlumat bu mühüm iqtisadi qərarın əsas mahiyyətini tamamilə düzgün əks etdirir. Bu qərarın pərdəarxası iqtisadi səbəblərini və həm sərnişinlər, həm də sənaye üçün yaradacağı təsirləri bir neçə əsas bənddə ümumiləşdirmək olar:
-
Kəskin Qiymət Sıçrayışı: Yaxın Şərqdəki böhran səbəbindən aviasiya yanacağının beynəlxalq qiyməti cəmi iki ay ərzində kəskin artaraq litr üçün 60,5 rupidən (Mart) 142 rupiyə (May) yüksəlmişdi.
-
Xərclərin Payı: Aviaşirkətlərin ümumi əməliyyat xərclərinin təxminən 40%-ni (bəzi böhran dövrlərində isə 60%-ə qədərini) məhz yanacaq təşkil edir. Bu səbəbdən qiymət artımı aviasiya sektorunu çöküş həddinə gətirə bilərdi.
Hökumətin tətbiq etdiyi bu model həm dövlət, həm neft şirkətləri (OMC), həm də aviaşirkətlər üçün kompromis variantdır:
-
Sərnişinlər üçün təsir: Litr üçün təyin edilən 75,6 rupi həcmindəki tavan qiyməti bilet tariflərinin kəskin bahalaşmasının qarşısını alacaq və xüsusilə ölkədaxili uçuşların əlçatanlığını qoruyacaq.
-
Qaytarılma Şərtləri: Bu 100 milyard rupilik (10.000 koror) fond subsidiyadan daha çox faizsiz avans rolunu oynayır. Gələcəkdə qlobal neft qiymətləri sabitləşdikdə və aşağı düşdükdə, yaranan müsbət fərq neft şirkətlərindən geri alınaraq yenidən Hindistanın Dövlət Fonduna (Consolidated Fund of India) qaytarılacaq.
-
Uçuş Coğrafiyasının Qorunması: Pakistan hava məkanının bağlanması səbəbindən Avropa və Şimali Amerikaya daha uzun marşrutlarla uçmağa məcbur olan Hindistan daşıyıcıları (məsələn, Air India, IndiGo) üçün bu sabitlik beynəlxalq rəqabətədavamlılıq baxımından kritik əhəmiyyət kəsb edir.
Bu proqramın ilkin mərhələdə 36 ay (3 il) qüvvədə qalması planlaşdırılır və bu müddət ərzində aviaşirkətlər yanacaq tədarükü baxımından tamamilə yerli dövlət müəssisələrindən asılı olacaqlar. Tədbirin həmçinin aviasiya və turizm sektorundakı milyonlarla iş yerini qorumaq məqsədi güddüyü bildirilir.
MONETAR.AZ
