Avropa İttifaqı qlobal texnologiya yarışında geridə qalmamaq üçün süni intellekt (AI) çipləri hazırlayan yerli şirkətlərin yaradılmasına və maliyyələşdirilməsinə təcili diqqət ayırmalıdır. Bu bəyanatla Belçikanın dünyaşöhrətli imec yarımkeçirici tədqiqat mərkəzinin yeni baş direktoru Patrik Vandenamhele çıxış edib. Bu çağırış, Avropa Komissiyasının qitənin texnoloji gələcəyini kökündən dəyişməyə hesablanmış yenilənmiş “Çiplər Aktı 2.0” (Chips Act 2.0) strategiyasını təqdim etməyə hazırlaşdığı ərəfədə səsləndirilib.
Vandenamhele vurğulayıb ki, 2023-cü ildə qəbul edilmiş 43 milyard avroluq ilkin çip proqramı Avropa sənayesini sabitləşdirsə də, əsas hədəfə — yəni 2030-cu ilə qədər Avropanın qlobal çip bazarındakı payını 20%-ə çatdırmaq missiyasına və qabaqcıl istehsal zavodlarını qitəyə cəlb etmək planına tam nail ola bilməyib. Süni intellekt çipləri bazarı hələ də tamamilə ABŞ nəhənglərinin nəzarətindədir. imec rəhbərinin xəbərdarlığına görə, Avropanın öz yerli "NVIDIA" kimisindən olan startap və ekosistemlərini formalaşdıra bilməməsi yaxın gələcəkdə region üçün ciddi rəqabət və təhlükəsizlik problemi yaradacaq.
Süni intellekt bumu fonunda qlobal mikrosxem bazarı hazırda üç əsas qütb arasında kəskin rəqabət meydanına çevrilib:
-
ABŞ Dominantlığı (Dizayn və AI): NVIDIA, AMD və Intel kimi nəhənglər xüsusilə böyük dil modellərini (LLM) öyrətmək üçün lazım olan qabaqcıl qrafik prosessorların (GPU) dizaynında qlobal inhisara sahibdirlər.
-
Asiya Gücü (Fiziki İstehsal): Tayvanın TSMC və Cənubi Koreyanın Samsung şirkətləri ən müasir litoqrafiya (məsələn, 3 nanometr və daha kiçik) texnologiyası ilə çiplərin fiziki istehsalında əvəzedilməz mərkəzlərdir.
-
Avropanın Boşluğu: Avropa ASML (Niderland) vasitəsilə çip istehsal edən unikal maşınların tədarükündə lider olsa da, super-çiplərin memarlığı (dizaynı) və birbaşa süni intellekt prosessorlarının yaradılmasında demək olar ki, pay sahibi deyil.
Avropa Komissiyası yeni tədbirlər paketi ilə elmi-tədqiqat laboratoriyaları, yerli dizayn mərkəzləri və vençur kapitallarını bir araya gətirərək, ABŞ və Çinin rəqabət təzyiqi qarşısında qitənin tam texnoloji müstəqilliyini təmin etmək istəyir.
MONETAR.AZ
