Bloomberg agentliyinin Barclays investisiya bankının genişhesabatlı təhlilinə istinadən yaydığı məlumata görə, Çində humanoid (insanbənzər) robotların kütləvi şəkildə istehsata inteqrasiyası ölkənin ən ağrılı problemini həll edə bilər. Tədqiqat göstərir ki, avtomatlaşdırma 2035-ci ilə qədər ölkədə qaçılmaz olan işçi qüvvəsi qıtlığının 60%-ə qədərini təkbaşına kompensasiya etmək gücündədir.
Bu iddialı addım, kəskin qocalma və doğum böhranı yaşayan Pekinə dünyanın ən böyük sənaye və istehsalat bazasını (qlobal tədarük zəncirindəki hegemonluğunu) qoruyub saxlamağa imkan verəcək.
Hazırda təxminən 1,4 milyard əhalisi olan Çin, tarixin ən ağır demoqrafik daralması ilə üz-üzədir. Hesabatda ölkə iqtisadiyyatının dörddəbirini (25%) təşkil edən istehsal sektorunu gözləyən təhlükələr bəndlər üzrə qeyd olunur:
-
Tarixi antirekord: Ölkədə 2025-ci ildə rəsmi qeydiyyata alınan doğum sayı, ən azı 1949-cu ildən (ÇXR-in yaradılmasından) bəri ən aşağı səviyyəyə enib.
-
Əmək qabiliyyətli əhalinin əriməsi: Cəmi 10 il əvvəl ölkə əhalisinin 70%-dən çoxunu əmək qabiliyyətli şəxslər təşkil edirdisə, hazırda bu göstərici 61%-ə düşüb.
-
İşçi qüvvəsinin itkisi: Cari demoqrafik tendensiyalar və 65%-lik iqtisadi fəallıq dərəcəsi saxlanılarsa, Çin növbəti 10 ildə tam 37 milyon işçisini itirəcək.
-
Asılılıq indeksi: Hazırda hər 4 işləyən vətəndaşa 1 nəfər 65 yaşdan yuxarı təqaüdçü düşür. Proqnozlar göstərir ki, yaxın 20 ildə bu nisbət iki dəfə azalacaq (hər 2 işçiyə 1 təqaüdçü).
Barclays analitikləri hesab edirlər ki, yaranan işçi qüvvəsi boşluğu robototexnika sənayesi üçün unikal və nəhəng bir daxili bazar yaradır. Bankın ən optimist ssenarisinə görə 2035-ci ilə qədər Çində aktiv fəaliyyət göstərən humanoid robotların ümumi sayı 24 milyona çata bilər. Bu rəqəm ölkənin ümumi işçi qüvvəsinin təxminən 4%-nə bərabər olacaq.
Məhsuldarlığın süni intellekt və mexaniki qüvvə hesabına artırılması demoqrafik problemin fəsadlarını tam sıfırlaya bilməsə də, sənayenin çökməsinin qarşısını alacaq yeganə çıxış yoludur.
Bank analitikləri investorları xəbərdar edir ki, 60%-lik kompensasiya göstəricisi mümkün nəticələrin maksimum yuxarı həddidir (tavan göstəricidir). Bu ssenarinin reallaşması üçün bir neçə mühüm şərtdən asılılıq var:
Nəticə etibarilə, insan çatışmazlığı sənayedə avtomatlaşdırma ehtiyacını bir seçim deyil, məcburi sağ qalma strategiyasına çevirir. Çin rəhbərliyi artıq bu istiqamətdə subsidiyaları artırmağa başlayıb.
MONETAR.AZ
