İqtisadiyyatın ümumi göstəriciləri zəifləsə də, paytaxtın bahalı fitness mərkəzlərində boş yer tapmaq olmur, restoranlarda isə rezervasiyalar həftələr öncədən dolur. Rusiya iqtisadiyyatında müşahidə olunan "xidmət sektoru bumu" Azərbaycan üçün də yad deyil. Bəs bu "bolluq" haradan gəlir və nə qədər davam edəcək?
Statistik rəqəmlər göstərir ki, kənd təsərrüfatı və ya istehsalat sahələrində artım tempinin aşağı düşməsinə baxmayaraq, əhalinin "keyf" xərcləri – yəni lüks olmayan, lakin gündəlik rahatlıq üçün nəzərdə tutulan xidmətlərə tələbatı artır.
-
Fitness və Sağlamlıq: Bakıda son bir ildə açılan "Premium" idman zallarının sayı rekord həddə çatıb. İnsanlar artıq idmanı sadəcə hobbi deyil, stressdən qaçış yolu kimi görürlər.
-
Restoran və Kafelər: "Evdə bişirmək daha ucuzdur" məntiqi Bakıda tədricən sıradan çıxır. Orta təbəqə gəlirinin əhəmiyyətli hissəsini "Food & Beverage" sektoruna buraxır.
-
Turizm: Xarici turların bahalaşmasına baxmayaraq, daxili turizm (Quba, Qəbələ, Şahdağ) və "low-cost" uçuşlarla Avropaya səfərlər iqtisadi durğunluğa "meydan oxuyur".
"Orta aylıq əmək haqqı" faktoru: Rəqəmlər nə dərəcədə realdır?
Mətndə qeyd olunan orta maaş göstəricisi Azərbaycan oxucusu üçün də maraqlıdır. Bizdə də rəsmi rəqəmlərə görə orta aylıq əmək haqqı 1000 AZN-ə yaxınlaşsa da, cəmiyyətdə "axı mən niyə o qədər almıram?" sualı həmişə aktualdır.
Analiz göstərir ki, xidmət sektorundakı artımı təmin edən kütlə məhz yüksək gəlirli dar çərçivə və rəqəmsal (IT, uzaqdan iş) sahələrdə çalışan gənclərdir. Cəmiyyətin bir hissəsi kəmər sıxdığı halda, digər hissəsi artan maaşları ilə xidmət sektorunu "ayaqda tutur".
Bu gedişat nə vaxt dayanacaq? – Təhlükəli siqnallar
İqtisadiyyatın təməl sahələri (istehsal, tikinti, nəqliyyat) tənəzzül etdiyi halda xidmət sektorunun və maaşların süni şəkildə artması inflyasiyanı qızışdıran əsas amildir.
-
Daimi ola bilməz: İstehsal yoxdursa, xidmət sahəsindəki artım sadəcə "köpükdür".
-
Korreksiya qaçılmazdır: Yaxın aylarda əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin kəskin düşməsi və restoran-fitness sektorunda müştəri sayının azalması gözlənilən reallıqdır.
-
İnternet və rabitə: Telekommunikasiya xidmətlərinin (internet, mobil rabitə) artımı isə iqtisadiyyatdan asılı olmayaraq davam edəcək, çünki bu artıq lüks deyil, hava və su kimi ehtiyacdır.
-
"Azərbaycan iqtisadiyyatı hazırda 'istehlakçı eyforiyası' yaşayır. İnsanlar sabahkı qeyri-müəyyənlikdən qorxduqları üçün bugünkü pullarını yığıma deyil, dərhal xidmətə (yemək, gəzinti) yönəldirlər. Lakin baza sektorları bərpa olunmasa, bu eyforiya kəskin enişlə bitə bilər."
Sizcə, maaşınızın neçə faizini fitness və restoranlara xərcləyirsiniz? Bu, həqiqətən ehtiyacdır, yoxsa sadəcə trend?
İqtisadiyyat "soyuq" rəqəmləri sevir, amma xidmət sektoru "isti" pulları. Cibinizi iqtisadiyyatın tempinə görə tənzimləməyi unutmayın!
MONETAR.AZ
