Qlobal taxıl bazarında təkliflə tələbat arasındakı fərq kəskin şəkildə genişlənib. Aşağı məhsuldarlıq, yüksək tələbat və Qara dəniz regionunda ixrac imkanlarının məhdudlaşması fonunda bazarda xüsusilə qarğıdalı üzrə ciddi defisit yaranıb.
“Raymond James” analitiklərinin qiymətləndirməsinə görə, 2026/27-ci kənd təsərrüfatı mövsümündə qlobal qarğıdalı istehlakının istehsalı təxminən 29 milyon ton üstələyəcəyi gözlənilir. “Zaner Ag Hedge” şirkətinin baş bazar analitiki Karen Braun “WASDE” hesabatının son yenilənməsi və “Pro Farmer Crop Tour”un nəticələri əsasında müştərilər üçün keçirdiyi brifinqdə bunun son 33 ilin ən böyük mütləq qarğıdalı defisiti olacağını bildirib.
ABŞ-də qarğıdalı ehtiyatlarının istehlaka nisbəti də aşağı düşüb. Göstərici 12,1 faizdən 9,7 faizə enərək 10 faiz həddindən aşağı düşüb. Bu dəyişiklik yay sonunda məhsul reytinqlərinin 11 bənd azalması və mövsümün sonlarında müşahidə olunan isti hava dalğalarının məhsuldarlıqla bağlı riskləri artırması fonunda baş verib.
ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin (USDA) hazırkı qiymətləndirməsinə əsasən, ABŞ-də qarğıdalının məhsuldarlığının akr başına 178,5 buşel olacağı gözlənilir. Bununla yanaşı, yekun məhsuldarlıq göstəriciləri bazarın gələcək təklif perspektivləri baxımından əsas amillərdən biri olaraq qalır.
Taxıl bazarındakı təzyiq qiymətlərdə də əks olunur. Mayın 1-dən etibarən qarğıdalı və buğda fyuçersləri təxminən 8 faiz, soya fyuçersləri isə 12 faiz bahalaşıb. Əsas ixracatçı ölkələrdə qarğıdalı və buğdanın ümumi istehsalının əvvəlki illə müqayisədə 84 milyon ton azalacağı gözlənilir. Bu həcm təxminən ABŞ-nin bir illik qarğıdalı ixracına bərabərdir.
Bazarın təklif perspektivləri isə bir sıra amillərdən asılı olaraq qalır. ABŞ-də yekun məhsuldarlıq göstəriciləri, Qara dəniz regionunun ixrac imkanları və Cənubi Amerikada vegetasiya şəraiti əsas risklər sırasında göstərilir. Bundan əlavə, “El-Ninyo” iqlim hadisəsinin Cənubi Amerikada kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına təsiri də izlənilir.
Braziliyada soya istehsalı ilə bağlı proqnozlar da bazarın diqqətindədir. “CONAB”ın hesablamalarına görə, ölkədə soya istehsalının cəmi 0,7 faiz artacağı gözlənilir. Bu, əkin sahələrinin genişləndirilməsi tempinin təxminən son 20 ilin ən aşağı göstəricilərindən biri ola biləcəyinə işarə edir.
2027-ci ilədək kənd təsərrüfatı torpaqları uğrunda rəqabətin daha da güclənəcəyi gözlənilir. ABŞ-də qarğıdalı və soya üçün ayrılan əkin sahələrinin 2026-cı ildə rekord 183,5 milyon akra çatmasına baxmayaraq, buğda istehsalının iqtisadi səmərəliliyinin artması fermerlərin növbəti mövsümlərdə əkin strukturuna dair qərarlarına təsir göstərə bilər.
Beləliklə, qlobal taxıl bazarında gələcək qiymət dinamikası əsas ixracatçı ölkələrdə məhsuldarlıq, ehtiyatların səviyyəsi və əkin sahələrinin bölüşdürülməsi ilə yanaşı, Qara dəniz və Cənubi Amerika regionlarında formalaşacaq təklif şəraitindən asılı olacaq.
MONETAR.AZ
