Rusiyanın Sibir, Krasnodar diyarı və Rostov vilayətindən Uzaq Şərq və Baltik dənizi terminalları istiqamətində kənd təsərrüfatı məhsullarının dəmir yolu ilə daşınmasında ciddi problemlər yaranıb. Yük göndərənlər daşınma müraciətlərinin ləğvi, vaqon və konteyner qatarlarının vaxtında təmin edilməməsi, eləcə də qatarların uzun müddət dayanması ilə üzləşirlər.
Logistik çətinliklər daşıma xərclərini 26%-57,4% artırıb. Xüsusilə “Soyuzsaxar” birliyinin məlumatına görə, konteyner daşımalarının tarifi 270 min rubldan 425 min rubla yüksəlib. Bu, 57,4% artım deməkdir.
Daşımaların ləngiməsi ixrac üçün nəzərdə tutulan taxılın daxili bazarda yığılmasına səbəb olur. Nəticədə yerli bazarda təklif artır, qiymətlər isə ucuzlaşma təzyiqi ilə üzləşir.
Rusiya Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi subsidiyalar və prioritetləşdirmə mexanizmləri vasitəsilə ixracın dəstəkləndiyini, Rusiya Dəmir Yolları (RJD) isə infrastrukturun ötürmə qabiliyyətinin artırıldığını bildirsə də, logistik problemlər davam edir. Vəziyyətin əsas səbəblərindən biri Qara dəniz hövzəsindəki təhlükəsizlik riskləri və ixrac marşrutlarının dəyişməsidir.
Azov-Qara dəniz hövzəsində pilotsuz uçuş aparatlarının hücumları nəticəsində infrastruktur obyektlərinin zədələnməsi və limanların fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyətlər 2026-cı ilin iyulundan etibarən bu istiqamətdə daşımaların azalmasına səbəb olub.
“Rosselxozbank”ın proqnozlarına əsasən, Azov-Qara dəniz hövzəsinin Rusiyanın taxıl ixracındakı payı 2026-cı ildə 18 faiz bəndi azalaraq 63%-ə düşəcək. Bu şəraitdə ixracatçılar yüklərin bir hissəsini Baltik dənizi limanlarına yönəltməyə məcbur olublar. Nəticədə şimal dəmir yolu xətlərində yüklənmə artıb, tıxaclar və daşınma gecikmələri dərinləşib.
“Demetra Holding”, “AST Company M”, “Top Grain”, “Russkiy Dom” və Un və Yarma İstehsalçıları İttifaqı kimi logistika və kənd təsərrüfatı sektorunun iştirakçıları limanların yükləri qəbul etmə sürəti ilə dəmir yollarının ötürmə imkanları arasındakı uyğunsuzluğa diqqət çəkirlər.
Bu uyğunsuzluq taxılın ixrac zəncirində fasilələr yaradır, daşıma xərclərini artırır və məhsulun daxili bazarda yığılması riskini gücləndirir. Problemin davam etməsi həm ixracatçıların gəlirlərinə, həm də taxıl bazarında qiymət dinamikasına təzyiq göstərə bilər.
MONETAR.AZ
