Qızıl bu il 26 % ucuzlaşıb: 1980-ci ilin ssenarisi təkrarlana bilərmi?

Qızıl bu il 26 % ucuzlaşıb: 1980-ci ilin

2026-cı ilin yanvarında bir unsiyası 5 595 dollara yüksələn qızıl oktyabrın 20-də 4 126 dollar ətrafında ticarət olunub. Beləliklə, qiymət tarixi zirvəsindən təxminən 26,3% geriləyib. Bu eniş 1980-ci ildəki kəskin qiymət dəyişikliklərini yenidən gündəmə gətirsə də, tarixi ssenarinin təkrarlanacağı hələ məlum deyil.

Monetar.az xəbər verir ki, 1980-ci ilin yanvarında qızılın bir unsiyasının qiyməti yüksək inflyasiya, geosiyasi gərginlik və iqtisadi qeyri-müəyyənlik fonunda təxminən 850 dollara çatmışdı. Sonrakı dövrdə qiymət kəskin düşmüş və əvvəlki nominal zirvənin yenidən keçilməsi onilliklər çəkmişdi.

2026-cı ildəki geriləmə də mühüm sual yaradır: qızılın uzunmüddətli bahalaşma mərhələsi davam edəcək, yoxsa bazar daha uzunmüddətli durğunluğa keçəcək?

Bu suala cavab vermək üçün üç əsas amil izlənilməlidir. Birincisi, ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasətidir. Faizlərin yüksək qalması faiz gəliri gətirməyən qızılın cəlbediciliyini azalda bilər. İkincisi, dolların məzənnəsidir: dolların möhkəmlənməsi adətən dollarla qiymətləndirilən qızıla təzyiq göstərir. Üçüncüsü isə geosiyasi risklər və inflyasiya gözləntiləridir. Bu amillərin güclənməsi qızıla tələbi dəstəkləyə bilər.

Bununla belə, 1980-ci il ilə 2026-cı ili yalnız qiymət göstəricilərinə əsasən müqayisə etmək kifayət deyil. İnflyasiyanın səviyyəsi, real faiz dərəcələri, dolların vəziyyəti və investorların davranışı da nəzərə alınmalıdır.

Nəticə etibarilə, qızılın yanvardakı zirvədən 26,3% ucuzlaşması bazarda ciddi korreksiyaya işarə edir. Lakin bu göstərici özlüyündə uzunmüddətli enişin başladığını təsdiqləmir. Gələcək istiqamət faiz siyasətindən, dolların dinamikasından və qızıla investisiya tələbinin davamlılığından asılı olacaq.