“Bloomberg” agentliyinin məlumatına görə, dünyanın ən varlı 500 nəfərinin yer aldığı reytinqdə texnologiya sektorunu təmsil edən təxminən 100 milyarderin ümumi sərvəti 2026-cı ilin ilk doqquz ayında 845 milyard dollar artıb. Bu, indeksin tarixində ilin ilk doqquz ayı üzrə qeydə alınan ən yüksək artımdır.
Sərvətlərin sürətlə artmasına süni intellekt bumunun davam etməsi və xüsusilə ABŞ texnologiya şirkətlərinin səhmlərinin bahalaşması təkan verib. Hazırda texnologiya milyarderlərinin ümumi sərvəti 4,6 trilyon dollara çatıb. Bu məbləğ indeksdəki bütün iştirakçıların sərvətinin 36 faizini təşkil edir, halbuki texnologiya nümayəndələri siyahının yalnız beşdə birini əhatə edirlər.
“Bloomberg”in qiymətləndirməsinə görə, texnologiya milyarderləri ilə digər sahələrdə fəaliyyət göstərən varlı şəxslər arasındakı fərq daha da böyüyüb. Belə ki, digər sektorlardakı milyarderlər eyni dövrdə ümumilikdə 62 milyard dollar itiriblər. İndeks iştirakçılarının sərvətindəki xalis artımın 94 faizi amerikalıların payına düşüb.
Sentyabrın 10-dan etibarən dünyanın ən varlı 10 nəfərinin hamısının ABŞ vətəndaşı olması da diqqət çəkir. “Bloomberg”in 2012-ci ildən bəri apardığı müşahidələrdə bu vəziyyət ilk dəfə qeydə alınıb.
Sərvət artımının böyük hissəsi reytinqin zirvəsindəki milyarderlərin payına düşüb. Dünyanın ən varlı şəxsi İlon Maskın sərvəti ilin əvvəlindən sentyabrın sonunadək 310 milyard dollar artıb. Bu, indeks iştirakçılarının ümumi sərvət artımının təxminən 40 faizinə bərabərdir.
“SpaceX” şirkətinin Maskın süni intellekt şirkəti “xAI” ilə birləşməsindən və iyunda birjaya çıxmasından sonra sahibkar qısa müddətə sərvəti 1 trilyon dolları keçən ilk şəxs olub.
Texnologiya sektorundakı digər milyarderlər də səhmlərin bahalaşmasından əhəmiyyətli gəlir əldə ediblər. “Dell Technologies”in təsisçisi Maykl Dellin sərvəti məlumat mərkəzləri üçün avadanlıqlara tələbatın artması fonunda 81 faiz yüksələrək 254 milyard dollara çatıb.
Mark Sukerberqin sərvəti isə bu il 23 milyard dollar artıb. Sentyabrda “Meta Platforms” səhmlərinin 27 faiz bahalaşması şirkətin yeni süni intellekt köməkçisi “Muse”un istifadəyə verilməsi ilə eyni dövrə təsadüf edib. Bu, “Meta” səhmlərinin son dörd ilə yaxın müddətdə ən güclü aylıq nəticəsidir.
Süni intellekt bumunun yaratdığı sərvət yalnız iri texnologiya şirkətlərinin rəhbərlərinə deyil, startap təsisçilərinə və bu sahənin infrastrukturunu təmin edən şirkətlərin sahiblərinə də fayda gətirib.
“Anthropic” şirkətinin yeddi həmtəsisçisinin hamısı şirkətin iyunda 965 milyard dollar dəyərləndirmə ilə maliyyələşmə raundunu başa vurmasından sonra reytinqə daxil olub. Siyahıda Çin şirkətlərinin təsisçiləri — “MiniMax Group”dan Yan Cüntsze və “DeepSeek”dən Lyan Venfen də yer alıblar.
Süni intellekt üçün avadanlıq istehsal edən şirkətlərin sahiblərinin sərvəti də artıb. Məlumat mərkəzləri üçün server rəfləri və kabel idarəetmə sistemləri istehsal edən Tayvanın “King Slide” şirkətinin təsisçisi Lin Çzunçinin sərvəti 9,5 milyard dollara çatıb.
“Guangdong Dtech Technology” şirkətinin İdarə Heyətinin sədri Van Sin də süni intellekt avadanlıqlarının istehsalında istifadə olunan çap lövhələri üçün xüsusi qazma alətlərinə tələbatın artması sayəsində milyarderlər reytinqinə daxil olub.
Süni intellekt sistemləri üçün yaddaş çiplərinə artan tələbat “Samsung Electronics”in səhmlərinə də müsbət təsir göstərib. Bunun nəticəsində şirkətin mərhum sədri Li Kun Hinin iki varisi — Li Bu Cinh və Li So Hyoen milyarderlər siyahısına düşüblər. “Samsung” səhmlərinin bahalaşması ailəyə 2020-ci ildə vəfat edən Li Kun Hinin mirası üzrə 8 milyard dollarlıq vərəsəlik vergisinin ödənilməsinə də kömək edib.
Tayvanda isə mikrosxem istehsalçısı “MediaTek”in rəhbəri Tsay Minkay və “Taiwan Semiconductor Manufacturing Company”nin (TSMC) təsisçisi Morris Çanq da sərvət artımından faydalanıblar.
Çinin texnoloji müstəqillik siyasəti və süni intellekt sahəsində ABŞ ilə rəqabəti də yeni milyarderlərin meydana çıxmasına şərait yaradıb. “Bloomberg” reytinqinə “Suzhou TFC Optical Communication” şirkətindən Tszou Çjinun və ailəsi, eləcə də “Suzhou Dongshan Precision Manufacturing” şirkətindən Yuan Fuqen daxil olub.
Yekunda, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında texnologiya sektorundakı sərvət artımı süni intellektin təkcə proqram təminatı və rəqəmsal xidmətlərə deyil, həm də çiplərə, serverlərə, məlumat mərkəzlərinə və digər sənaye avadanlıqlarına tələbatı artırmasının maliyyə nəticələrini göstərib.
MONETAR.AZ
