Bu gün Avropada təbii qazın topdansatış qiymətləri son dörd ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Etalon qaz müqavilələri ardıcıl dördüncü həftəni artımla başa vurmağa hazırlaşır ki, bu da ötən ilin may ayından bəri ən uzun həftəlik yüksəliş seriyası hesab olunur. Qiymətlərə əsas dəstəyi Yaxın Şərqdə dəniz daşımalarının pozulması, mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tədarükünün zəifləməsi və Avropada qaz anbarlarının mövsümi normadan aşağı doluluq səviyyəsi verib.
Avropa qaz bazarının əsas göstəricisi olan Niderlandın TTF habında ən yaxın tədarük müddətli fyuçerslər 0,4% bahalaşaraq son dörd ayın maksimumuna yaxın səviyyədə ticarət olunub. Böyük Britaniyanın analoji topdansatış qaz müqavilələri də 0,3% yüksələrək qitədəki artım meylini təkrarlayıb.
Bazar iştirakçıları hesab edirlər ki, geosiyasi risklərin yüksək olaraq qalması və qlobal LNG tədarükündə yaranan məhdudiyyətlər qiymətlərə əlavə dəstək verməyə davam edir. Xüsusilə Hörmüz boğazında tanker daşımalarının pozulması Fars körfəzindən Avropaya yönələn qaz axınları ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Qiymət artımını gücləndirən əsas amillərdən biri də Norveçin enerji nəhəngi Equinor şirkətinin xəbərdarlığı olub. Şirkətin baş icraçı direktoru Anders Opedal bildirib ki, mövcud temp saxlanılarsa, Avropanın qış mövsümü başlamazdan əvvəl yeraltı qaz anbarlarını 80% doluluq səviyyəsinə çatdırması çətin görünür. Hazırda region üzrə anbarların doluluğu təxminən 54% təşkil edir ki, bu da son beş ilin mövsümi orta göstəricisindən xeyli aşağı, son 15 ilin isə ikinci ən zəif nəticəsidir.
Qlobal bazarda vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirən amil Asiya ilə Avropa arasında çevik LNG yükləri uğrunda rəqabətin güclənməsidir. Bəsrə körfəzindən tədarükün azalması fonunda Asiya alıcıları sərbəst LNG partiyalarına daha yüksək qiymətlər təklif edərək həmin yüklərin Avropa bazarından kənara yönəlməsinə səbəb olurlar.
Analitiklərin fikrincə, enerji qiymətlərinin yüksəlməsi Avropa Mərkəzi Bankı üçün də əlavə çətinlik yaradır. Qazın bahalaşması inflyasiya təzyiqlərini gücləndirə biləcəyindən, bazarlar faiz dərəcələrinin endirilməsinin gecikməsi və ya pul-kredit siyasətinin daha uzun müddət sərt saxlanılması ehtimalını getdikcə daha çox qiymətlərə daxil edirlər.
MONETAR.AZ
