Yaxın Şərqdə geosiyasi gərginliyin dərinləşməsi Avropanın təbii qaz bazarında qiymət artımını davam etdirir. Qırmızı dənizdə kommersiya gəmilərinə hücumların sürməsi və mayeləşdirilmiş təbii qazın (LNG) tədarükündə yaranan gecikmələr fonunda Avropanın etalon qaz müqavilələri növbəti dəfə bahalaşıb.
Ticarət məlumatlarına əsasən, Niderlandın TTF habında gələn ay üçün təbii qaz fyuçersləri təxminən 1% bahalaşaraq hər meqavat-saat üçün 63,15 avro səviyyəsinə yüksəlib. Bu, mart ayının sonundan bəri qeydə alınan ən yüksək göstəricilərdən biridir. Böyük Britaniyanın analoji topdansatış qaz müqavilələri də gün ərzində təxminən 1% artım nümayiş etdirib.
Bazar iştirakçıları hesab edirlər ki, Qırmızı dənizdə və Yaxın Şərqin digər strateji dəniz marşrutlarında artan risklər enerji daşıyıcılarının nəqlini çətinləşdirir və bu da qiymətlərə əlavə təzyiq yaradır. Husilərin enerji yükləri daşıyan gəmilərə hücumları və regiondakı hərbi gərginlik enerji bazarlarında risk mükafatını artırıb.
Bununla yanaşı, Hörmüz boğazında tanker daşımalarının pozulması Fars körfəzindən LNG ixracının bərpasını da ləngidir. Bu vəziyyət Avropanın qış mövsümü öncəsi qaz ehtiyatlarını artırmaq planlarını çətinləşdirir.
Hazırda Avropada yeraltı qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi təxminən 53% təşkil edir. Bu göstərici son beş ilin mövsümi orta səviyyəsindən təxminən 15 faiz bəndi aşağıdır və bazarda təkliflə bağlı narahatlıqları gücləndirir.
Qiymətlərə təsir edən digər amil isə Avropanın bəzi bölgələrində müşahidə olunan isti hava şəraitidir. Kondisionerlərdən istifadənin artması qazla işləyən elektrik stansiyalarında istehsalı yüksəldərək yanacağa tələbatı artırır.
Analitiklərin fikrincə, Avropa və Asiya arasında sərbəst LNG yükləri uğrunda rəqabətin davam etməsi, həmçinin Yaxın Şərqdə dəniz nəqliyyatının tam normallaşmaması yaxın dövrdə Avropada qaz qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalmasına səbəb ola bilər.
MONETAR.AZ
