Rusiya və Çin Uzaq Şərq qaz tədarükü marşrutunun işə salınması üzrə hazırlıqları yekunlaşdırır. Tərəflər bu marşrutla ildə 12 milyard kubmetrə qədər qaz tədarükü barədə razılığa gəliblər. Kommersiya tədarükünün isə 2027-ci ilin yanvarında başlaması planlaşdırılır.
“Gazprom” yeni razılaşmaların əsas benefisiarlarından biridir. Marşrut Avropa bazarlarına çıxışın məhdudlaşdığı bir vaxtda şirkət üçün Asiyaya əlavə uzunmüddətli satış kanalının yaradılmasına imkan verəcək.
Baş nazirin müavini Aleksandr Novak bu planları sentyabrın 4-də Vladivostokda keçirilən Şərq İqtisadi Forumu çərçivəsində energetika əməkdaşlığı üzrə Rusiya-Çin hökumətlərarası komissiyasının iclasında açıqlayıb.
“Sibirin Qüvvəsi" vasitəsilə boru kəməri qazının ixracı sabit şəkildə artır. Uzaq Şərq marşrutunu işə salmağa hazırlaşırıq və Rusiya qazının Çinə tədarükünün digər perspektivli istiqamətləri, o cümlədən "Baykalın Qüvvəsi" layihəsi üzrə dialoqu davam etdiririk”, – deyə “Interfax” Novakın sözlərini sitat gətirib.
Uzaq Şərq marşrutu mövcud “Saxalin – Xabarovsk – Vladivostok” qaz kəmərindən Çin ərazisinə doğru qolun tikintisini nəzərdə tutur. “Gazprom”un rəhbəri Aleksey Miller Şərq İqtisadi Forumunun tədbirləri çərçivəsində CNPC-nin Direktorlar Şurasının sədri Day Xoulyan ilə layihənin işə salınmasına hazırlığın gedişatını müzakirə edib. “Gazprom”un məlumatına görə, işlər təsdiqlənmiş qrafikə uyğun davam edir.
Çin tərəfi də eyni iclasda layihənin işə salınmasına hazır olduğunu təsdiqləyib. ÇXR Dövlət Şurasının Baş nazirinin müavini Din Şueşyan Uzaq Şərq marşrutunun transsərhəd qaz kəməri hissəsinin tikintisinin başa çatdığını bildirib.
“Biz bu marşrut üzrə 2027-ci ilə qədər tammiqyaslı tədarükü işə salmağa çalışırıq”, – deyə “RIA Novosti” onun sözlərini sitat gətirib.
Uzaq Şərq marşrutu “Sibirin Qüvvəsi” və Qazaxıstandan keçən marşrutla yanaşı, iki ölkə arasında üç əsas boru kəməri dəhlizindən biri olacaq. Novakın sentyabrın 3-də verdiyi məlumata görə, 2026-cı ildə Rusiyadan Çinə boru kəmərləri ilə ümumi qaz tədarükünün – “Sibirin Qüvvəsi” və Qazaxıstan marşrutu vasitəsilə – təxminən 50 milyard kubmetrə çatacağı gözlənilir.
Paralel olaraq, tərəflər “Baykalın Qüvvəsi” layihəsi üzrə danışıqları da irəlilədiblər. Layihənin əvvəlki adı “Sibirin Qüvvəsi – 2” olub. Novak bildirib ki, Rusiya və Çin şirkətləri konkret razılaşmalara daha tez nail olmaq üçün birbaşa müqavilə üzərində işi davam etdirəcəklər.
Layihə Monqolustandan keçməklə ildə 50 milyard kubmetr qazın nəqlini nəzərdə tutur. Qiymət formulu və dəqiq marşrut isə hələlik rəsmi şəkildə müəyyənləşdirilməyib. Novakın sözlərinə görə, bu məsələlər “Gazprom” və CNPC arasında müqavilə üzrə yekun razılaşmalar əldə edildikdən sonra dəqiqləşdiriləcək.
Uzaq Şərq marşrutu üzrə müqavilə hələ 2022-ci ilin əvvəlində imzalanıb. Həmin vaxt “Gazprom” və CNPC bu istiqamətdə uzunmüddətli saziş bağlayıb, sonradan marşrut üzrə illik tədarük həcmi 10 milyard kubmetrdən 12 milyard kubmetrədək artırılıb.
“Baykalın Qüvvəsi” layihəsi üzrə hüquqi baxımdan məcburi memorandum isə tərəflər tərəfindən 2025-ci ilin sentyabrında Vladimir Putinin Çinə səfərinin yekunları əsasında imzalanıb.
MONETAR.AZ
