Rusiya yanacaq bazarında daxili tədarük böhranı pik həddə çatıb. Ölkə tarixində ilk dəfə olaraq müstəqil yanacaqdoldurma məntəqələrində (YDM) benzinin pərakəndə satış qiyməti 100 rubl psixoloji həddini aşaraq kəskin yüksəlib.
"Reuters" agentliyinin pərakəndə satış şəbəkələrindəki etibarlı mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, neft emalı zavodlarına (NEZ) edilən ardıcıl hücumlar ölkədə ciddi yanacaq çatışmazlığı yaradıb. Bu defisit benzin və dizelin topdansatış qiymətlərində görünməmiş tarixi artıma səbəb olub və nəticədə xüsusilə cənub bölgələrində və Sibirdə yanacaq satışına sərt məhdudiyyətlər tətbiq edilib.
Müstəqil YDM-lər hələ iki həftə əvvəl qiymətləri 100 rubla yaxınlaşdırsalar da, elektron tablolarda üçrəqəmli rəqəmləri əks etdirəcək proqram təminatı olmadığı üçün qiyməti qaldıra bilmirdilər. İyunun sonuna doğru bazar şəraitinin kəskin pisləşməsi fonunda YDM-lər təcili texniki yeniləmələr aparıblar:
-
Müstəqil YDM-lər: Benzin və dizelin litri hazırda daxili bazarda 120–140 rubl arasında satılır.
-
İri Dövlət Şirkətləri (Rosneft, Lukoil və s.): Aİ-92 markalı benzin 63–66 rubl, Aİ-95 isə 70–73 rubl arasında dəyişir.
Şaquli inteqrasiya olunmuş bu iri korporasiyalar qiymət artımının rəsmi inflyasiyanı keçməməsi barədə tənzimləyici qurumlarla qeyri-rəsmi razılaşmaya əməl etdikləri üçün qiymətləri hələ ki, süni şəkildə stabil saxlayırlar.
Qiymətlər arasındakı təxminən ikiqat fərq istehlakçıların kütləvi şəkildə iri şəbəkələrin YDM-lərinə axın etməsinə səbəb olub. Nəticədə həmin məntəqələrdə yanacaq ehtiyatları saatlar içində sürətlə tükənir və bir çox YDM yeni partiya gələnədək fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmalı olur.
Rəsmi statistikaya yaxın mənbələrin təhlili göstərir ki, Rusiyanın yanacaq balansı ciddi disbalansla üzləşib.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ölkədə yanacaq qıtlığının mövcudluğunu rəsmən etiraf edib. O, hökumətin və energetika nazirliyinin problemin həlli, xüsusilə də logistik zəncirlərin bərpası istiqamətində təxirəsalınmaz tədbirlər gördüyünü bəyan edib.
MONETAR.AZ
