"Bloomberg" xəbər verir ki, neft tankerləri üçün dünyanın əsas marşrutlarından birində fraxt dərəcələri sutkada 650 min dollara yaxınlaşıb. Buna İranla müharibə fonunda yaranan risklər və Cənubi Koreya şirkətinin bazardakı aqressiv strategiyası səbəb olub.
"Baltic Exchange"in məlumatına görə, çərşənbə axşamı Səudiyyə Ərəbistanından Çinə neft daşıyan tankerlərin fraxt dərəcəsi rekord həddə — sutkada 647 min dollara yüksəlib. Bu, bir il əvvəlki göstəricidən 10 dəfədən çoxdur.
Fars körfəzindən ixrac həcmlərinin artması Hürmüz boğazında neft yüklərinin daşınması üçün tankerlərə tələbatı gücləndirib. Eyni zamanda, az sayda gəmi sahibi təhlükəli marşrutla işləməyə razı olduğundan, onlar bunun müqabilində yüksək risk mükafatı tələb edirlər.
Fraxt dərəcələri ötən həftənin sonunda dünyanın ən böyük supertanker operatorlarından biri olan "Sinokor Group"un bazar iştirakçılarına gəmilərini yüksək tariflərlə icarəyə verdiyini bildirməsindən sonra sürətlə artmağa başlayıb. Ha Hyon Cun tərəfindən idarə olunan şirkət ilin əvvəlində, İranla müharibə başlamazdan əvvəl onlarla tanker alaraq və onları yüksək tariflərlə icarəyə verərək tanker bazarında ən böyük sövdələşmələrdən birinə imza atmışdı.
İranla müharibə neft tanker bazarının əsas qlobal etalon göstəricilərinə də təsir edib. Fars körfəzinə daxil olan və oradan çıxan gəmilərin hərəkətinin getdikcə daha az şəffaf olması bazarda qeyri-müəyyənliyi artırıb. Münaqişədən əvvəl gəmi sahibləri və xammal treyderləri bu göstəricilərdən supertankerlərin qlobal gəlirlərini qiymətləndirmək üçün istifadə edirdilər və çoxsaylı törəmə maliyyə alətləri də həmin göstəricilərə bağlı idi.
Hürmüz boğazından neft daşınması hazırda faktiki olaraq iki ayrı nəqliyyat xərcindən ibarətdir. İlk mərhələdə tanker boğazdan keçid üçün ayrıca ödəniş edir. Daha sonra yük Hürmüzdən kənarda başqa tankerə ötürülür və Omandan Çinə daşınma üçün daha aşağı fraxt dərəcəsi tətbiq olunur.
Omandan Çinə reys üzrə tanker icarəsinin qiyməti hazırda sutkada təxminən 220 min dollar təşkil edir. Bir ay əvvəl bu göstərici 131 min dollar idi.
"TotalEnergies" şirkətinin baş icraçı direktoru Patrik Puyanne bu həftə bildirib ki, neftin Hörmüz boğazından daşınmasının ümumi xərci təxminən 20 milyon dollara çatır. Tanker bazarının iki iştirakçısı isə son bir həftə ərzində bu məbləğin daha da artdığını bildirib.
Fars körfəzindən neft ixracının artması ilə yanaşı, digər gəmiçilik problemləri də tanker gəlirlərini yüksəldir. Yəmən husilərinin Səudiyyə Ərəbistanı tankerlərinə hücumları səbəbindən krallıq ixracın bir hissəsini şimala — Aralıq dənizi istiqamətinə və Afrika ətrafından keçən daha uzun marşruta yönəldib. Bu marşrut Asiyaya daşınma müddətini adətən təxminən 30 gün artırır.
Bundan əlavə, Hörmüz boğazından çıxan gəmilər boğazı keçdikdən sonra yüklərini tez-tez digər tankerlərə ötürür. Yüklərin bu şəkildə yenidən daşınması əlavə vaxt tələb edir və nəticədə qlobal tanker təklifini daha da məhdudlaşdırır.
MONETAR.AZ
