Azərbaycanın idxal bazarında Çin hegemonluğu

Azərbaycanın idxal bazarında

Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsində ciddi yerdəyişmə müşahidə olunur. Dövlət Gömrük Komitəsinin (DGK) son statistikasına əsasən, Çin Xalq Respublikası Azərbaycanın ən böyük idxal tərəfdaşına çevrilərək liderliyi ələ alıb.

2026-cı ilin yanvar ayının nəticələrinə görə, Azərbaycanın cəmi idxalı 1 milyard 302,2 milyon dollar təşkil edib. Bu məbləğin rekord hissəsi — 407,7 milyon dolları (və ya 31,31%-i) məhz Çinin payına düşüb. Beləliklə, ölkəyə gətirilən hər 3 maldan biri Çin istehsalıdır.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, ənənəvi ticarət tərəfdaşlarımız olan Rusiya və Türkiyə Çindən xeyli geri qalır:

  • Çin: 407,7 mln. dollar (31,31%)

  • Rusiya: 164,9 mln. dollar (12,66%)

  • Türkiyə: 163,6 mln. dollar (12,56%)

Xatırladaq ki, 2025-ci ilin yekunlarına görə, Çindən idxalın ümumi həcmi təxminən 4,8 milyard dollar təşkil etmişdi.

İdxalın strukturu olduqca şaxəlidir. Çin təkcə sənaye malları deyil, həm də strateji ərzaq və xammal bazasında mühüm yer tutur:

  • Qida və kənd təsərrüfatı: Sarımsaq, şabalıd, ananas, kivi, qoz-fındıq, günəbaxan toxumu, zəncəfil, dondurulmuş balıq və dəniz məhsulları (krevet, tunes, midya), qənnadı məmulatları və şirniyyat.

  • Neft-kimya və texniki mayelər: Kerosin, neft koksu, yağlar, parafin, bitum, müxtəlif turşular və metal duzları.

  • Əczaçılıq və gigiyena: Vitaminlər, antibiotiklər, peyvəndlər, dərman preparatları, parfümeriya və kosmetika, yuyucu vasitələr.

  • Sənaye və tikinti: Boyalar, laklar, tikinti materialları, yapışqanlar, gübrələr və müxtəlif kimyəvi birləşmələr.

Ümumi ticarət dövriyyəsinin mənzərəsi

Yanvar ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi cəmi 3 milyard 538 milyon dollar olub:

  • İxrac: 2 milyard 235,8 milyon dollar

  • İdxal: 1 milyard 302,2 milyon dollar

Göründüyü kimi, idxal portfelində Çinin payının bu dərəcədə artması, Azərbaycan bazarında bu ölkənin məhsullarına tələbatın sürətlə yüksəldiyini və logistik zəncirin Çin istiqamətində daha effektiv qurulduğunu deməyə əsas verir.