İnvestisiya müqabilində yaşayış icazəsi və vətəndaşlıq proqramları üzrə ixtisaslaşan “Henley & Partners” konsaltinq şirkətinin hesabatına görə, ABŞ və Avropanın imkanlı ailələri digər ölkələrdə yaşayış icazəsi və vətəndaşlıq əldə etmək üçün müraciətlərini artırıblar.
Bu tendensiya siyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənliklər, həyat bahalılığı, mənzil bazarında yaranan problemlər və bir sıra Avropa ölkələrində sosial narazılıqlar fonunda güclənir. Şirkətin məlumatları varlı ailələrin gələcək imkanlarını bir ölkə ilə məhdudlaşdırmamaq və alternativ yaşayış hüquqları əldə etmək istəyinin artdığını göstərir.
“Henley & Partners”ın məlumatına görə, son 18 ayda amerikalıların şirkətə müraciətlərinin sayı 52 faiz artıb. Müraciət edən amerikalıların yalnız 9 faizi hazırda ABŞ-dan kənarda yaşayır.
Avropa ölkələrindən müraciətlərdə də artım qeydə alınıb. Reytinqdə Böyük Britaniya 6-cı, Almaniya 10-cu yerdə qərarlaşıb. Fransa 36-cı yerdən 14-cü yerə yüksəlib, bu ölkədən müraciətlər üçüncü rübdə 24 faiz artıb.
İtaliyadan müraciətlərin sayı da üçüncü rübdə 14 faiz yüksələrək 2025-ci ilin ümumi göstəricisini üstələyib.
Braziliyada üçüncü rübdə qeydə alınan müraciətlərin sayı 2026-cı ilin ilk iki rübünün ümumi göstəricisinə bərabər olub. Kanada və Avstraliya da müraciətlərin çox olduğu ölkələr sırasındadır.
“Henley & Partners” ilin əvvəlindən bəri 100-dən çox ölkədən olan müştərilərə 50-dən çox ölkədə yaşayış icazəsi və ya vətəndaşlıq əldə etmək üçün vasitəçilik etdiyini bildirir. Müraciət edənlərin üçdə birindən çoxu artıq doğulduqları ölkədən kənarda yaşayır.
“Henley & Partners”ın baş icraçı direktoru Yürq Şteffen hesab edir ki, ailələr maliyyə aktivlərinin diversifikasiyası prinsipini yaşayış, iş və gələcək imkanları ilə bağlı seçimlərinə də tətbiq etməyə başlayıblar.
Onun sözlərinə görə, siyasi, sosial və iqtisadi böhranların nə zaman baş verəcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Lakin ailələr gələcəklərinin bütün istiqamətlərini yalnız bir ölkənin yurisdiksiyasından asılı vəziyyətdə saxlamamaq üçün alternativlər yarada bilərlər.
Şirkətin fərdi müştərilərlə iş üzrə rəhbəri Dominik Volek də bu yanaşmanı yalnız ölkəni tərk etmək qərarı ilə əlaqələndirmir. Onun fikrincə, ailələr mümkün böhranlar başlamazdan əvvəl alternativ yaşayış və hərəkət imkanları əldə etməyə çalışırlar.
Bu yanaşma şirkətin təqdim etdiyi “suveren portfel” konsepsiyasının əsasını təşkil edir. Konsepsiya müxtəlif ölkələrdə yaşayış hüquqları və vətəndaşlıq imkanlarına malik olmaqla şəxsi və ailəvi seçimlərin genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
İtaliya da bu baxımdan diqqət çəkir. Ölkənin investor vizası proqramına maraq artıb və üçüncü rübün sonuna olan müraciətlərin sayı 2025-ci ilin yekun göstəricisinə çatıb. Müraciət edənlərin üçdə birini ABŞ vətəndaşları təşkil edir.
Avropanın bir sıra ölkələrində mənzil qiymətləri, kirayə haqları və yaşayış xərcləri ilə bağlı narazılıqlar etiraz aksiyalarının əsas mövzularından birinə çevrilib.
Təqdim olunan məlumatlarda İspaniya, Fransa, İtaliya, Portuqaliya, Belçika və Yunanıstanda keçirilən aksiyalar qeyd olunur. Bu ölkələrdə sosial-iqtisadi problemlərlə bağlı etirazlar siyasi gündəmə də təsir göstərir.
İspaniyada mənzil və kirayə haqları ilə bağlı narazılıqların sentyabrın sonu və oktyabrda kəskinləşdiyi bildirilir. Təqdim olunan məlumatlara görə, oktyabrın 3-də Madriddə keçirilən aksiyada təxminən 70 min insan iştirak edib.
Fransada oktyabrın 17-də keçirilən etirazların iştirakçı sayı ilə bağlı fərqli qiymətləndirmələr səsləndirilib. Daxili işlər nazirinin məlumatında 550 min, CGT həmkarlar ittifaqının hesablamasında isə 800 min iştirakçı göstərilib.
İtaliyada oktyabrın 17-də qiymət artımına qarşı keçirilən aksiyalar zamanı Milanda iğtişaşlar baş verdiyi və 270-dən çox şəxsin saxlanıldığı bildirilir. Portuqaliyada isə Lissabon və Portuda etirazçılar yaşayış xərclərinə etiraz olaraq çadır düşərgələri qurublar.
Belçika və Yunanıstanda da müxtəlif etiraz aksiyaları keçirilib. Albaniyada isə Cared Kuşnerlə əlaqələndirilən kurort layihəsinə qarşı narazılıqların davam etdiyi qeyd olunur.
Bu hadisələr fonunda siyasi və sosial sabitlik, yaşayış xərcləri və mənzilə çıxış imkanları imkanlı ailələrin digər ölkələrdə alternativlər axtarmasına təsir göstərən amillər kimi təqdim edilir.
“Henley & Partners”ın hesabatı imkanlı ailələrin xarici ölkələrdə yaşayış icazəsi və vətəndaşlıq əldə etməyə marağının artdığını göstərir. Bu seçimlər yalnız köçmək məqsədi daşımır, eyni zamanda ailələrin gələcəkdə harada yaşayacaqları, işləyəcəkləri və bizneslərini hansı ölkədə quracaqları ilə bağlı alternativlər yaradır.
Bununla belə, müraciətlərin artması bütün varlı ailələrin yaşadıqları ölkələri tərk etməyə hazırlaşdığı anlamına gəlmir. Məlumatlar daha çox alternativ hüquqi statuslar əldə etməyə və mümkün siyasi-iqtisadi dəyişikliklər qarşısında seçim imkanlarını genişləndirməyə yönəlmiş tendensiyanı əks etdirir.
MONETAR.AZ
