Generativ süni intellekt texnologiyalarının sürətlə inkişafı Azərbaycanın əmək bazarında da yeni tendensiyalar formalaşdırır. "ChatGPT", "Midjourney", "Claude", "Gemini" və digər AI platformaları bir çox şirkətdə gündəlik iş proseslərinin bir hissəsinə çevrilir. Bu isə bəzi peşələrdə rutin tapşırıqların avtomatlaşdırılmasına, əmək bölgüsünün dəyişməsinə və işçilərdən yeni bacarıqlar tələb olunmasına səbəb olur.
Bakıda fəaliyyət göstərən media qurumları, marketinq agentlikləri, İT şirkətləri və müxtəlif xidmət sektorlarında süni intellektdən istifadə getdikcə genişlənir. Şirkətlər AI-ni əsasən məhsuldarlığı artırmaq, işlərin yerinə yetirilmə müddətini qısaltmaq və əməliyyat xərclərini optimallaşdırmaq məqsədilə tətbiq edirlər. Bununla yanaşı, ekspertlər hesab edirlər ki, hazırkı mərhələdə söhbət peşələrin tamamilə yox olmasından deyil, işin xarakterinin dəyişməsindən gedir.
Sosial media postları, reklam mətnləri, ilkin xəbər layihələri və məhsul təsvirləri kimi standart məzmunların hazırlanması artıq AI alətləri vasitəsilə daha sürətli həyata keçirilir. Buna görə kopirayterlərin işi getdikcə mətn yaratmaqdan çox redaktə, faktların yoxlanılması və yaradıcı məzmunun hazırlanmasına yönəlir.
"Midjourney", "DALL·E", "Adobe Firefly" və "Canva AI" kimi platformalar sadə bannerlər, sosial media vizualları və konsept eskizlərinin hazırlanmasını xeyli sürətləndirib. Bununla belə, brend identikliyi, UX/UI dizaynı və mürəkkəb kreativ layihələrdə peşəkar dizaynerlərə ehtiyac qalmaqdadır.
Gündəlik yazışmaların və ümumi mətnlərin tərcüməsində AI sistemləri geniş istifadə olunur. Lakin hüquq, tibb, maliyyə, neft-qaz və texniki sənədlər kimi yüksək dəqiqlik tələb edən sahələrdə insan redaktəsi və peşəkar tərcüməçilər hələ də vacib rol oynayırlar.
Banklar, mobil operatorlar və elektron ticarət platformaları sadə sorğuların cavablandırılması üçün AI əsaslı çatbotlardan istifadəni artırırlar. Nəticədə operatorların işi daha çox mürəkkəb və fərdi yanaşma tələb edən müraciətlərin həllinə yönəlir.
İlkin sənədlərin emalı, fakturaların hazırlanması və standart hesabatların tərtibi kimi proseslər getdikcə daha çox avtomatlaşdırılır. Əvəzində vergi planlaşdırılması, maliyyə təhlili və audit kimi yüksək ixtisas tələb edən istiqamətlərdə mütəxəssislərə tələbat davam edir.
İT mütəxəssislərinin fikrincə, əsas rəqabət artıq "insan və süni intellekt" arasında deyil. Daha çox üstünlüyü AI alətlərindən səmərəli istifadə etməyi bacaran əməkdaşlar qazanırlar.
Başqa sözlə, eyni peşəyə malik iki nəfərdən süni intellekt texnologiyalarını effektiv tətbiq edən mütəxəssis daha yüksək məhsuldarlıq nümayiş etdirə və əmək bazarında üstün mövqe tuta bilər.
Süni intellekt Azərbaycanın əmək bazarında da mühüm dəyişikliklər yaradır. Lakin mövcud tendensiyalar göstərir ki, yaxın illərdə əsas dəyişiklik peşələrin tamamilə yox olması deyil, onların transformasiyası olacaq. Ən böyük üstünlüyü isə yeni texnologiyalara uyğunlaşan, rəqəmsal bacarıqlarını inkişaf etdirən və AI-ni iş prosesinin effektiv alətinə çevirən mütəxəssislər əldə edəcəklər.
MONETAR.AZ
