Qlobal təmiz enerji bazarında Çinin mütləq dominantlığı yeni vergi tənzimləmələrinə baxmayaraq güclənməkdə davam edir. Çin Gömrük Xidmətinin bazar ertəsi günü açıqladığı rəsmi məlumatlara görə, aprel ayında ölkədən günəş elementlərinin (fotovoltaik hüceyrələrin) ixracı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 60% artım nümayiş etdirib.
Bu ciddi artım, Pekinin yerli istehsalçılara tətbiq etdiyi ixrac vergi güzəştlərinin (tax rebate) geri qaytarılması proqramını tamamilə ləğv etməsindən sonrakı ilk aya təsadüf edir.
Qlobal tədarük zəncirində Çin istehsalı günəş avadanlıqlarının aprel ayı üzrə göstəriciləri belə formalaşıb:
-
Kəmiyyət baxımından: Çin dünya bazarlarına 1,34 milyard ədəd günəş elementi ixrac edib.
-
Maliyyə həcmi: İxrac edilən bu məhsulların ümumi dəyəri 3,12 milyard dollar təşkil edib.
-
Çəki baxımından: Aprel ayında göndərilən yüklərin ümumi çəkisi 1,16 milyon metrik ton olub.
Aprel ayında illik müqayisədə 60%-lik sıçrayış qeydə alınsa da, bir ay əvvəlki (mart) göstəricilərlə müqayisədə tədarükdə müəyyən azalma müşahidə olunub. Çin martda 1,71 milyard ədəd (1,78 milyon metrik ton) günəş elementi ixrac edərək tarixi rekord vurmuşdu.
Bu enişin əsas səbəbi (Spekulyativ faktor): Analitiklər martdakı anomaliya dərəcəsində yüksək ixracı "öncədən alış" (front-loading) effekti ilə izah edirlər. Qlobal alıcılar Çin hökumətinin daxili qərarından öncə hərəkətə keçmişdilər. Pekin rəsmən bildirilmişdi ki, 1 aprel 2025-ci il tarixindən etibarən günəş avadanlıqlarının ixracına tətbiq olunan vergi rüsumu güzəştləri tamamilə ləğv edilir. Buna görə də xarici şirkətlər qiymət artımından sığortalanmaq üçün fevral və mart aylarında Çin anbarlarını kütləvi şəkildə boşaldaraq məhsulları öz ölkələrinə daxil etməyə tələsiblər. Apreldə isə bazar öz normal tələb-təklif ritminə qayıdıb.
ABŞ və Avropa İttifaqının Çin günəş panellərinə qarşı tətbiq etdiyi proteksionist siyasət və əlavə gömrük rüsumları fonunda Pekin öz ixrac coğrafiyasını uğurla diversifikasiya edib.
Aprel ayında qlobal tələbin əsas hərəkətverici qüvvəsi rəqəmsallaşma və sənayeləşmə bumu yaşayan Cənub-Şərqi Asiya ölkələri, eləcə də kəskin enerji çatışmazlığını yaşıl enerji keçidi ilə həll etməyə çalışan Afrika regionu olub.
Çinin Gömrük Xidməti günəş enerjisi avadanlıqlarının hər bir ölkə və region üzrə detallaşdırılmış və dərinləşdirilmiş statistik hesabatını bu həftənin çərşənbə günü ictimaiyyətə açıqlayacağını bəyan edib.
MONETAR.AZ
