2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında Azərbaycanın xarici ticarətində müsbət dinamika davam edib. İlk 6 ayın yekunlarına görə, ölkənin xarici ticarət dövriyyəsi 24 milyard 661,3 milyon ABŞ dollarına çatıb. Bunun 16 milyard 320,2 milyon dolları ixracın, 8 milyard 341,1 milyon dolları isə idxalın payına düşüb.
Rəqəmlər göstərir ki, hesabat dövründə ixracın həcmi idxalı təxminən iki dəfə üstələyib. Nəticədə Azərbaycanın xarici ticarətində 7 milyard 979,1 milyon dollar məbləğində müsbət saldo formalaşıb. Bu da ölkəyə daxil olan xarici valyutanın çıxan valyutadan əhəmiyyətli dərəcədə çox olduğunu göstərir.
Xarici ticarətin strukturunda ixracın xüsusi çəkisi 66,2 faiz təşkil edib. İdxalın payı isə 33,8 faiz olub. Başqa sözlə, xarici ticarət dövriyyəsinin üçdə ikisindən çoxu ixrac hesabına formalaşıb.
Aylıq statistikaya nəzər saldıqda isə ən diqqətçəkən dövr aprel ayı olub. Həmin ay ixrac əvvəlki ayla müqayisədə 1 milyard 467 milyon dollar və ya 53,7 faiz artaraq 4 milyard 201 milyon dollara yüksəlib. Bu göstərici 2026-cı ilin ilk yarısında qeydə alınan ən yüksək aylıq ixrac həcmi hesab olunur.
Lakin aprel ayındakı rekorddan sonra may ayında gözlənilən korreksiya baş verib. İxrac bir ay ərzində 2 milyard 110 milyon dollar və ya 50,2 faiz azalaraq 2 milyard 91 milyon dollara enib. Eyni dövrdə idxal da 226 milyon dollar və ya 14,9 faiz azalıb. İqtisadçılar bunu aprel ayında həyata keçirilən iri həcmli ixrac əməliyyatlarının və bəyanetmələrin təsiri ilə izah edirlər.
İyun ayında isə xarici ticarətdə yenidən canlanma müşahidə olunub. İxrac əvvəlki aya nisbətən 259 milyon dollar və ya 12,4 faiz artaraq 2 milyard 350 milyon dollara çatıb. İdxal da 17,7 faiz yüksələrək 1 milyard 523 milyon dollar olub.
Diqqət çəkən məqamlardan biri də idxalın daha sabit dinamikaya malik olmasıdır. İlin ilk yarısında idxal əsasən 1,3–1,5 milyard dollar diapazonunda dəyişib. Ən yüksək göstərici aprel və iyun aylarında, ən aşağı göstərici isə may ayında qeydə alınıb. Bu isə idxalın daxili tələbatdan asılı olaraq daha sabit inkişaf etdiyini göstərir.
Təxminən 8 milyard dollarlıq müsbət xarici ticarət saldosu Azərbaycanın xarici iqtisadi mövqeyini gücləndirən əsas amillərdən biri olaraq qalır. Yüksək ixrac gəlirləri ölkəyə valyuta axınını artırmaqla yanaşı, tədiyyə balansının möhkəmlənməsinə, valyuta ehtiyatlarının dəstəklənməsinə və manatın məzənnəsinin sabitliyinin qorunmasına da mühüm töhfə verir. Bu baxımdan, 2026-cı ilin ilk yarısının nəticələri Azərbaycanın xarici ticarətində ixracyönümlü modelin üstünlüyünü bir daha təsdiqləyir.
MONETAR.AZ
