Böyük məbləğdə vəsaiti bank depozitində yerləşdirərkən əsas suallardan biri onu bir depozitdə saxlamağın, yoxsa bir neçə hissəyə bölərək müxtəlif depozitlərə yerləşdirməyin daha sərfəli olmasıdır. Ekspertlər hesab edirlər ki, seçim yalnız faiz gəlirindən deyil, həm də risklərdən və vəsaitin idarə olunması imkanlarından asılıdır.
Bir iri depozitə üstünlük verənlər üçün əsas üstünlük idarəetmənin sadə olmasıdır. Müştəri yalnız bir müqavilə və bir müddətə nəzarət edir. Bundan əlavə, bəzi banklar iri məbləğlər üçün daha yüksək faiz dərəcələri təklif edirlər ki, bu da gəliri artıra bilər.
Lakin bu yanaşmanın müəyyən riskləri də var. Əgər əmanətin həcmi əmanətlərin sığortalanması üzrə müəyyən edilmiş limitdən çox olarsa, həmin məbləğin bir hissəsi dövlət zəmanəti ilə qorunmaya bilər. Həmçinin depozitin vaxtından əvvəl bağlanması halında banklar adətən hesablanmış faizləri minimum tələbli depozit dərəcəsi ilə yenidən hesablayırlar ki, bu da gəlirin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb ola bilər.
Ekspertlərin fikrincə, böyük məbləğin bir neçə depozitə bölünməsi daha təhlükəsiz strategiya hesab olunur. Vəsait müxtəlif banklarda yerləşdirildikdə, hər bir bank üzrə sığorta limiti ayrıca tətbiq edilir və bu, əmanətlərin daha etibarlı qorunmasına imkan verir.
Digər üstünlük isə çeviklikdir. Maliyyəyə təcili ehtiyac yarandıqda yalnız bir depoziti vaxtından əvvəl bağlamaq, qalan depozitlər üzrə isə faiz gəlirlərini saxlamaq mümkündür. Bundan başqa, depozitlərin müxtəlif müddətlərə yerləşdirilməsi bazarda faiz dərəcələri dəyişdikcə vəsaiti daha əlverişli şərtlərlə yenidən yerləşdirməyə imkan yaradır.
Mütəxəssislər bu məqsədlə "depozit nərdivanı" modelini tövsiyə edirlər. Bu zaman vəsait bərabər hissələrə bölünərək, məsələn, 3, 6, 9 və 12 aylıq depozitlərdə yerləşdirilir. Belə yanaşma həm likvidliyi artırır, həm də faiz dərəcələri yüksəldiyi halda yeni şərtlərdən yararlanmağa şərait yaradır.
Bununla yanaşı, bir neçə depozitin idarə olunması daha mürəkkəbdir. Müxtəlif müqavilələrin müddətini və şərtlərini izləmək tələb olunur. Həmçinin bəzi bankların yalnız iri məbləğlər üçün tətbiq etdiyi əlavə faiz üstünlüklərindən yararlanmaq mümkün olmaya bilər. Faiz dərəcələri aşağı düşərsə, müddəti başa çatan depozitlərin əvvəlki yüksək faizlə yenilənməsi də çətinləşə bilər.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, depozitlərin müxtəlif banklar arasında bölüşdürülməsi vergi öhdəliyini azaltmır. Çünki faiz gəlirlərindən vergi bir şəxsin bütün banklardakı depozitləri üzrə əldə etdiyi ümumi gəlir əsasında hesablanır.
Nəticə etibarilə, daha yüksək gəlir əldə etmək istəyənlər üçün iri depozit bəzi hallarda üstünlük təşkil edə bilər. Lakin vəsaitin təhlükəsizliyi və maliyyə çevikliyi baxımından böyük məbləğin bir neçə depozitə və mümkün olduqda müxtəlif banklara bölünməsi daha məqsədəuyğun hesab olunur.
MONETAR.AZ
