Çin yuanının möhkəmlənməsi ölkənin ixracatçı şirkətlərinin valyuta itkilərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb.
UBS bankının çərşənbə günü dərc etdiyi hesabata görə, Çinin “A-shares” bazarında səhmləri hərraca çıxarılan qeyri-maliyyə şirkətlərinin 2026-cı ilin ilk yarısında valyuta zərəri 107 milyard yuana çatıb. Bu məbləğ şirkətlərin ümumi xalis mənfəətinin 5,5%-nə bərabərdir.
Müqayisə üçün, 2015–2025-ci illərdə valyuta zərərinin xalis mənfəətdə orta payı cəmi 0,4% təşkil edib.
Yuan ABŞ dollarına qarşı 9 aprel 2025-ci ildə qeydə alınan minimum səviyyədən 21 sentyabr 2026-cı ilədək, USD/CNY məzənnəsinin qısamüddətli olaraq 6,7 səviyyəsindən aşağı düşdüyü dövrdə, təxminən 9,5% möhkəmlənib.
Bu müddətdə Çinin ixracı isə yüksək dinamikanı qoruyub. 2026-cı ilin avqust ayının yekunlarına görə, dollar ifadəsində ixracın həcmi illik müqayisədə 19% artıb.
Yuanın bahalaşması xərclərini milli valyutada, gəlirlərini isə xarici valyutada formalaşdıran ixracatçı şirkətlərin gəlirlərinin yuan ekvivalentini azaldıb.
UBS-in qiymətləndirməsinə görə, xarici gəlirlərin payının yüksək olduğu sektorlar 2026-cı ilin ilk yarısında valyuta məzənnələrindəki dəyişikliklərin mənfəətə yaratdığı təzyiqi daha ciddi hiss edib.
Hesabatda valyuta zərərlərinin artmasının iki əsas səbəbi göstərilir.
Birincisi, Çin şirkətlərinin xarici bazarlarda fəaliyyətinin genişlənməsidir. Şirkətlərin ümumi gəlirlərində xarici gəlirlərin payı 2010-cu ildə 10%-dən aşağı olduğu halda, 2025-ci ildə 18,7%-ə yüksəlib.
İkincisi, xarici əməliyyatların daha yüksək rentabelliyidir. 2025-ci ildə xarici əməliyyatlar üzrə ümumi marja daxili əməliyyatlarla müqayisədə 2,8 faiz bəndi yüksək olub.
Çin şirkətlərinin valyuta risklərindən qorunmaq üçün hedcinq alətlərindən istifadəsi də nisbətən aşağı səviyyədədir.
Dövlət Valyuta Nəzarəti İdarəsinin məlumatına görə, korporativ sektorun valyuta risklərinin hedcinq əmsalı 2025-ci ildə 30% təşkil edib.
Müqayisə üçün, 2021-ci ildə aparılmış sorğunun nəticələrinə əsasən, Yaponiyanın açıq tipli istehsal şirkətlərinin təxminən 80%-i valyuta hedcinqi alətlərindən istifadə edib.
Beləliklə, yuanın möhkəmlənməsi Çin ixracatçıları üçün xarici valyutada əldə olunan gəlirlərin milli valyutada ifadəsini azaldaraq şirkətlərin maliyyə nəticələrinə əlavə təzyiq yaradır.
MONETAR.AZ
