Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) keçmiş prezidenti Mario Draqi Avropanın iqtisadi suverenliyini qoruması və məhsuldarlıq artımını sürətləndirməsi üçün süni intellekt (İİ) infrastrukturuna daha böyük investisiyalar yatırmalı olduğunu bildirib.
Draqi qeyd edib ki, Avrozonası ilə ABŞ arasında məhsuldarlıq fərqi 2018-ci ildə hər iş saatına 9 dollar olduğu halda, 2025-ci ildə 21 dollara yüksəlib. AMB-nin hesablamalarına görə, süni intellektin sürətli tətbiqi 2022-ci ildən etibarən demək olar ki, artmayan məcmu faktor məhsuldarlığının yüksəlişinə hər il əlavə 0,3–0,4 faiz bəndi töhfə verə bilər.
“Financial Times” üçün yazdığı məqalədə Draqi bildirib ki, dünyadakı süni intellekt hesablama gücünün təxminən 75 faizi ABŞ-ın payına düşür, Avropa İttifaqının payı isə 5 faizdən aşağıdır. Onun sözlərinə görə, Avropada süni intellekt üzrə tələbatla mövcud hesablama gücü arasında təxminən 3 QVt-lıq fərq yaranıb. Bu, hazırkı gücün təxminən dörddə birinə bərabərdir və proqnozlara əsasən, 2030-cu ilə qədər kəsir 14 QVt-a çata bilər.
Draqi Avropanın süni intellekt infrastrukturundan asılı vəziyyətə düşməsinin iqtisadi suverenlik baxımından ciddi risklər yaratdığını vurğulayıb. O bildirib ki, iqtisadiyyatın böyük hissəsinin süni intellekt üzərində qurulacağı bir dövrdə bu texnologiyadan kənarda qalmaq ABŞ-ın maliyyə sistemindən təcrid olunmaq qədər ciddi nəticələrə səbəb ola bilər.
İtaliyanın keçmiş baş naziri də olmuş Draqi hesab edir ki, Avropa süni intellekt üzrə qlobal dəyər zəncirinin hələlik yalnız kiçik hissəsinə nəzarət edir. Bununla belə, onun fikrincə, qitə məlumatlar üzərində öz suverenliyini qorumaq imkanına malikdir. Avropa Komissiyasının qiymətləndirməsinə görə, Avropada data iqtisadiyyatının həcmi 2030-cu ilə qədər 800 milyard avronu və ya ümumi daxili məhsulun 5 faizindən çoxunu keçə bilər.
Avropanın əsas problemlərindən biri isə süni intellekt infrastrukturu üçün tələb olunan obyektlərin tikinti müddətinin uzun olmasıdır. ABŞ-da data-mərkəzinin inşası orta hesabla 24 ay çəkdiyi halda, Almaniyada uzunmüddətli icazə prosedurları və elektrik şəbəkəsinə qoşulma məsələləri səbəbindən bu müddət 42 aya qədər uzanır. İsveçdə isə süni intellekt data-mərkəzinin tikintisi Çindəki analoji layihə ilə müqayisədə cəmi 11 faiz daha baha başa gəlir.
Draqi Avropa şirkətlərinin iri və uzunmüddətli müqavilələr çərçivəsində öz tələbatlarını birləşdirərək yeni data-mərkəzlərinin maliyyələşdirilməsinə şərait yaratmasını təklif edib. O, nümunə kimi “ASML”, “Capgemini” və “Amadeus” da daxil olmaqla bir qrup Avropa şirkətinin 2030-cu ilə qədər 1 QVt hesablama gücü təmin etməyə yönəlmiş “Mistral” Avropa hesablama bloklarından uzunmüddətli satınalma öhdəlikləri götürməsini göstərib.
MONETAR.AZ
