Böyük Britaniya hökumətinin İngiltərənin su təsərrüfatı sektoru üzərində dövlət nəzarətini gücləndirmək planı dövlət büdcəsinə təxminən 105 milyard funt-sterlinqə başa gələ bilər. Sənaye assosiasiyasının sifarişi ilə hazırlanmış yeni təhlildə 14 su təchizatı şirkətinin satın alınması üçün tələb oluna biləcək vəsaitin bu həcmdə qiymətləndirildiyi bildirilir.
Hesablamalar təxminən 40 il əvvəl özəlləşdirilmiş su təsərrüfatı sektorunda infrastrukturun yenilənməsi və investisiyaların artırılması ilə bağlı təzyiqlərin gücləndiyi bir vaxta təsadüf edir. İngiltərənin su təchizatı şirkətləri köhnəlmiş infrastruktur, maliyyə öhdəlikləri və xidmətlərin keyfiyyəti ilə bağlı tənqidlər fonunda islahatlara ehtiyac duyurlar.
“Water UK” sənaye assosiasiyasının sifarişi ilə “PF Global” tədqiqat şirkəti tərəfindən hazırlanan hesabatda sektordakı son sövdələşmələrin məlumatlarından və tənzimlənən aktivlərin dəyərindən istifadə olunub.
Sənəddə vurğulanır ki, əvvəlki bəzi qiymətləndirmələrdə su şirkətlərinin böyük borc öhdəlikləri nəzərə alınmayıb. Müəssisələr dövlət mülkiyyətinə keçirildiyi təqdirdə, bu borcların dövlət balansına daxil olması vergiödəyiciləri üçün əlavə maliyyə yükü yarada bilər.
Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnemin su sektorunun gələcəyi ilə bağlı mövqeyində də dəyişikliklər müşahidə olunur. O, baş nazir vəzifəsinə başlamazdan əvvəl sektorun tamamilə dövlət mülkiyyətinə keçirilməsini vəd etsə də, sonradan əsas diqqəti dövlət nəzarətinin gücləndirilməsinə yönəldib. Ötən ay isə su təchizatı şirkətlərində dövlət payına qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması planlarını açıqlayıb.
105 milyard funt-sterlinqlik qiymətləndirmə yalnız İngiltərədəki şirkətləri əhatə edir. Müqayisə üçün, hökumətin ötən il İngiltərə və Uelsdəki su şirkətləri üzrə açıqladığı əvvəlki qiymətləndirmə 100 milyard funt-sterlinq təşkil edib.
Bununla yanaşı, “Frontier Economics” konsaltinq şirkətinin ayrıca təhlilində milliləşdirmənin dəyərinin 2030-cu ildə təxminən 144 milyard funt-sterlinqə çata biləcəyi qeyd olunub. Bu hesablamada tənzimlənən kapitalın proqnozlaşdırılan dəyəri əsas götürülüb.
Qiymətləndirmələr arasındakı fərq su sektorunun dövlət mülkiyyətinə keçirilməsinin maliyyə baxımından mürəkkəbliyini göstərir. Yekun xərc şirkətlərin aktivlərinin dəyərindən, borc öhdəliklərindən və dövlətin seçəcəyi islahat modelindən asılı olacaq. Eyni zamanda, infrastrukturun yenilənməsi üçün tələb olunan əlavə investisiyalar da uzunmüddətli büdcə yükünün müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynaya bilər.
MONETAR.AZ
