Növbəti 12 ayda ərzaq qiymətlərinin İranda 114,4%, Argentinada 34%, Türkiyədə isə 24,2% artacağı proqnozlaşdırılır. Eyni zamanda, İsveçdə qiymətlərin 5,7%, Latviyada isə 5,3% azalacağı gözlənilir.
Monetar.az xəbər verir ki, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) 15 oktyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumatları əsasında hazırlanan proqnozlara görə, ərzaq qiymətlərinin ən sürətlə artacağı ölkələr arasında İran ilk sıradadır.
İranda ərzaq qiymətlərinin bir il ərzində 114,4% artacağı gözlənilir. Bu göstərici Argentinadakı 34%-lik artım proqnozundan üç dəfədən çoxdur. Reytinqdə sonrakı yerlərdə Ruanda (29,1%), Türkiyə (24,2%), Nigeriya (23,5%) və Livan (20,7%) qərarlaşıb.
Qətərdə ərzaq qiymətlərinin 14%, Liviyada 18,9%, Monqolustanda isə 20,2% artacağı proqnozlaşdırılır. ABŞ-da artımın 2% səviyyəsində olacağı gözlənilsə də, enerji və gübrə xərclərinin yüksəlməsi bu göstəricini artıra bilər.
Hesabatda ərzaq qiymətlərinə təsir edən əsas amillər arasında münaqişələr, milli valyutaların zəifləməsi, idxal xərclərinin artması və daşınma qiymətlərinin yüksəlməsi göstərilir. Gübrə qiymətlərinin 2026-cı ildə 30%-dən çox artacağı proqnozu da kənd təsərrüfatı istehsalının bahalaşması ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Proqnozlara əsasən, növbəti 12 ayda ərzaq qiymətlərinin ən çox Vanuatuda 8%, Kamerunda isə 7,3% azalacağı gözlənilir. Avropada İsveçdə 5,7%, Latviyada 5,3%, Çexiyada 4,3%, Macarıstanda isə 4% ucuzlaşma proqnozlaşdırılır.
Çində ərzaq qiymətlərinin 1,6%, Niderlandda 1,8%, Danimarkada isə 1,7% azalacağı ehtimal edilir.
Avropa İttifaqında 2026-cı ilin ikinci rübündə fermerlərin məhsullarına aldıqları qiymətlər ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,8% azalıb. Südün qiymətində 16,6%, taxıl məhsullarında isə 5,6% enmə qeydə alınıb. Bununla belə, eyni dövrdə enerji xərcləri 22%, gübrə qiymətləri isə 13,4% artıb.
Qiymətlərin azalacağı gözlənilən ölkələrdə belə ərzağın ucuz olması demək deyil. Avrozonada ərzaq qiymətləri 2021-ci ilin sonu ilə müqayisədə təxminən 30% yüksək olaraq qalır. Bu göstərici Estoniyada 48%, Finlandiyada isə 24% təşkil edir.
Beləliklə, proqnozlar dünyada ərzaq qiymətlərinin istiqamətinin ölkələr üzrə ciddi fərqlənəcəyini göstərir. Enerji, gübrə və daşınma xərclərinin artması isə qiymətlərin azalmasının gözlənildiyi bazarlarda belə əlavə risk yaradır.
