Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumu (XBK) Novorossiyskdə yerləşən dəniz terminalı vasitəsilə xam neftin qəbulunu və tankerlərə yüklənməsini bərpa edib. Bu barədə Qazaxıstanın Energetika Nazirliyi məlumat yayıb. Qurumun bildirdiyinə görə, terminalın fəaliyyətinin yenidən başlaması neft hasilatçılarına xammalın boru kəməri sisteminə fasiləsiz nəqlini davam etdirməyə və ixrac əməliyyatlarını əvvəlki rejimdə həyata keçirməyə imkan verəcək.
Nazirliyin məlumatına əsasən, hazırda "Tengizşevroil" konsorsiumunun hasil etdiyi neft Seamajesty və Milos tankerlərinə yüklənir. Bildirilir ki, terminalda növbəti yükləmə əməliyyatları mövcud təhlükəsizlik vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və bütün zəruri təhlükəsizlik prosedurları nəzərə alınmaqla həyata keçiriləcək.
Qazaxıstanın Energetika Nazirliyi vurğulayıb ki, XBK rəhbərliyi və yük göndərən şirkətlərlə koordinasiya davam etdirilir və terminalın fəaliyyəti operativ nəzarətdə saxlanılır.
Yükləmə prosesi təhlükəsizlik riskləri səbəbindən bir müddət əvvəl müvəqqəti dayandırılmışdı. İyulun 17-dən etibarən Qazaxıstan tərəfi XBK-nin Novorossiysk terminalında yüklənmə növbəsində olan ASIA, NISSOS, IOS, Nordic Zenith və NELSA tankerlərinə pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə hücumlar barədə bir neçə dəfə məlumat vermişdi.
Bu hadisələr fonunda dəniz daşımaları bazarında da gərginlik artıb. Neft tankerlərinin fraxt dərəcələri (freight rates) cəmi bir neçə gün ərzində 10-14% yüksəlib ki, bu da Qara dəniz marşrutu üzrə daşımaların maya dəyərinin artmasına səbəb olub.
XBK Qazaxıstanın Tengiz, Qarachaqanak və digər iri yataqlarını Novorossiysk yaxınlığındakı Qara dəniz terminalı ilə birləşdirən əsas ixrac arteriyası hesab olunur. Ölkənin ümumi neft ixracının təxminən 80%-i məhz bu boru kəməri sistemi vasitəsilə dünya bazarlarına çatdırılır.
Konsorsiumun əsas səhmdarları Rusiya (31%), Qazaxıstan (20,7%), eləcə də Amerikanın Chevron (15%) və Mobil Caspian Pipeline Company (7,5%) şirkətləridir. Terminalın fəaliyyətinin bərpası Qazaxıstanın ixrac həcmlərinin sabit saxlanılması və Qara dəniz üzərindən enerji tədarükünün fasiləsiz davam etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
MONETAR.AZ
