Yapon yeninin son 40 ilə yaxın dövrün ən aşağı səviyyələrinə enməsi ölkənin dövlət maliyyəsinin vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlardan deyil, əsasən Yaponiya Bankının inflyasiya yönümlü yumşaq pul-kredit siyasətindən qaynaqlanır. Bu barədə BCA Research-in hesabatında bildirilir.
Analitiklər hesab edirlər ki, həm yen, həm də Yaponiya dövlət istiqrazları 2026-cı ilin sonuna qədər təzyiq altında qalacaq. Bununla belə, şirkət investorlara qış aylarından etibarən əhəmiyyətli dərəcədə ucuzlaşmış yendə uzunmüddətli mövqe formalaşdırmağa başlamağı tövsiyə edir.
BCA-nın qiymətləndirməsinə görə, ənənəvi faiz dərəcələri fərqi (interest rate differentials) artıq yenin zəifliyini tam izah etmir. Analitiklər bildirirlər ki, inflyasiya gözləntiləri və Yaponiyanın gəlirlilik əyrisinin (yield curve) digər inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarla müqayisədə daha dik olması USD/JPY və EUR/JPY məzənnələrində müşahidə olunan son dəyişiklikləri daha dolğun izah edir.
Hazırda Yaponiyada real baza faiz dərəcəsi mənfi 0,75% təşkil edir. BCA bunu iqtisadiyyatın qızışdığı şəraitdə son dərəcə yumşaq pul siyasəti kimi qiymətləndirir. Ölkədə əməkhaqqı üzrə illik danışıqlar artıq ardıcıl üç ildir ki, 5%-dən çox artımla yekunlaşır. İyun ayında bank kreditlərinin illik artım tempi isə pandemiya dövrü istisna olmaqla son 30 ildən çox müddətin ən yüksək səviyyəsinə — 5,7%-ə çatıb.
Şirkət proqnozlaşdırır ki, 2027-ci ilin iyun ayına qədər Yaponiyada ümumi inflyasiya 2,7%-ə, baza inflyasiyası isə 3,1%-ə yüksələcək. Bu dinamika Yaponiya Bankını gələcəkdə daha sərt monetar siyasət yürütməyə məcbur edə bilər. Belə bir ssenari yenin möhkəmlənməsinə və dövlət istiqrazlarının gəlirlilik əyrisinin daha hamar formaya keçməsinə səbəb ola bilər.
BCA həmçinin qeyd edir ki, valyuta və istiqraz bazarlarında aşağı volatillik yenlə maliyyələşdirilən carry trade əməliyyatlarını stimullaşdırır. Bu isə valyutaya əlavə satış təzyiqi yaradır. Eyni zamanda, bazarda toplanmış iri həcmli spekulyativ qısa mövqelər (short positions) volatilliyin artacağı və ya Yaponiya hakimiyyətinin valyuta bazarına müdaxilə edəcəyi halda kəskin məzənnə dönüşü riskini artırır.
İnvestisiya strategiyası baxımından BCA ilin sonuna qədər Yaponiya dövlət istiqrazlarında bazar çəkisindən aşağı (underweight) mövqenin saxlanılmasını və qış aylarında mərhələli şəkildə yen alışına başlanmasını tövsiyə edir. Şirkət həmçinin USD/JPY üzrə zərərlə bağlanmış qısa mövqeyini CHF/JPY üzrə qısa mövqe ilə əvəz etdiyini açıqlayıb.
Analitiklər Yaponiya bankları üzrə investisiya qiymətləndirməsini də "neytral" səviyyəyə qaldırıblar. Onların fikrincə, istiqraz gəlirliliyinin yüksəlməsi bank sektorunun gəlirliliyini dəstəkləsə də, Yaponiya Bankının gələcək siyasət dəyişikliyi gəlirlilik əyrisini yastılaşdıra və faiz marjalarının azalmasına səbəb ola bilər.
Hesabatda vurğulanır ki, Yaponiyanın yüksək dövlət borcu yaxın perspektivdə fiskal böhran riski yaratmır. BCA bunu ölkənin cari əməliyyatlar hesabında sabit profisitə malik olması, böyük həcmdə xarici aktivlərə sahib olması və xalis dövlət borcunun ÜDM-ə nisbətinin tədricən azalması ilə əsaslandırır.
MONETAR.AZ
