Çin süni intellekt akseleratorlarının istehsalçıları qlobal bazarda dominant mövqeyə malik ABŞ-ın «Nvidia» şirkəti ilə rəqabəti gücləndirməyə çalışırlar. «Epoch AI» tədqiqat təşkilatının qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ilin ikinci rübündə dünyada istifadəyə verilən yeni süni intellekt hesablama güclərinin 63%-i «Nvidia»nın payına düşüb.
Çində bu sahədə fəaliyyət göstərən əsas istehsalçılar arasında «Huawei», «Cambricon», «Alibaba» və «Baidu» kimi şirkətlər yer alır. Çin platformalarına maraq yalnız yerli bazarla məhdudlaşmır. Rusiya şirkətləri də bu texnologiyaların imkanlarını araşdırmağa başlayıblar.
ABŞ-ın qabaqcıl akseleratorların ixracına tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər «Nvidia» məhsullarının satın alınmasını çətinləşdirir. Digər tərəfdən, neyroşəbəkələrin «Nvidia» prosessorlarında işləməsini təmin edən CUDA proqram platformasının geniş yayılması alternativ avadanlıqlara keçidi mürəkkəbləşdirir.
Rusiyanın «Yadro» şirkəti Çin istehsalı akseleratorların böyük dil modelləri ilə işləmək imkanlarını yoxlayır. Şirkətin süni intellekt istiqamətinin rəhbəri Qleb Markeviç «Kommersant»a bildirib ki, «Yadro» ümumilikdə səkkiz Çin istehsalçısı ilə əməkdaşlıq edir. Onlardan dördünün texnoloji həlləri artıq sınaqdan keçirilib. Şirkət tərəfdaşların adlarını açıqlamayıb.
Testlər zamanı mütəxəssislər «Qwen» və «DeepSeek» də daxil olmaqla böyük dil modellərini işə salıblar. Əsas qiymətləndirmə meyarlarından biri mətnin generasiya sürəti olub. Bu göstərici neyroşəbəkənin saniyədə formalaşdırdığı tokenlərin sayı ilə ölçülür. Token mətnin neyroşəbəkə tərəfindən emal edilən və ya yaradılan kiçik hissəsidir.
Sınaqlar müxtəlif uzunluqda sorğu və cavabları əhatə edən bir neçə ssenari üzrə aparılıb. Müqayisənin obyektivliyini təmin etmək üçün sistemlərdə eyni yük profillərindən istifadə edilib, modellərin yaratdığı cavabların keyfiyyəti isə ayrıca yoxlanılıb.
Müqayisə üçün etalon sistem kimi «Nvidia H100 NVL» bazasında qurulmuş həll seçilib. Çin platformalarının əlçatan yaddaş tutumu isə «Nvidia HGX H200» sisteminin göstəriciləri ilə müqayisə olunub.
Bu iki model arasında mühüm fərq yaddaş imkanları ilə bağlıdır. «H200» modeli «H100» ilə müqayisədə daha böyük yaddaş tutumuna və yüksək ötürmə qabiliyyətinə malikdir. Bu xüsusiyyətlər daha böyük süni intellekt modellərinin serverlərdə yerləşdirilməsinə imkan verir.
«Qwen» modeli üzrə sınaqlarda Çin platformalarında və «Nvidia H100 NVL» sistemində istifadə olunan akseleratorların sayı eyni olub. Nəticələr göstərib ki, iki alternativ Çin platforması böyük dil modellərinin işə salınması zamanı qənaətbəxş performans nümayiş etdirib.
Ayrı-ayrı sınaq ssenarilərində Çin platformalarının mətn generasiyası sürəti «Nvidia H100 NVL» bazasında qurulmuş sistemin göstəricisinin təxminən 50%-nə çatıb. Burada müqayisə istehsalçıların bəyan etdiyi nəzəri hesablama gücü əsasında deyil, dil modellərinin faktiki işləmə sürəti üzrə aparılıb.
Şirkət digər sınaq ssenarilərinin nəticələrini açıqlamayıb.
Əldə olunan nəticələr Çin istehsalı akseleratorların məhsuldarlıq baxımından hələlik «Nvidia»nı tam əvəz edə bilmədiyini göstərir. Bununla belə, «Yadro»nun nümayəndəsi bildirib ki, sınaqlar alternativ platformaların müasir böyük dil modelləri ilə işləmək imkanına malik olduğunu təsdiqləyib.
Bundan əlavə, Çin istehsalı sistemlərin əlçatan yaddaş tutumu «Nvidia HGX H200» platformasının göstəriciləri ilə müqayisə oluna bilər. Bu isə alternativ akseleratorların inkişafı və süni intellekt infrastrukturu bazarında rəqabətin genişlənməsi baxımından əhəmiyyətli amil hesab olunur.
MONETAR.AZ
