Süni intellekt infrastrukturuna tələbatın sürətlə genişlənməsi və istehsal güclərinin məhdud qalması fonunda yüksək ötürmə qabiliyyətli yaddaş (HBM) çiplərinin qiymətlərinin qarşıdakı illərdə kəskin artacağı gözlənilir. "DigiTimes" nəşrinin sahə mənbələrinə istinadən yaydığı məlumata görə, yeni nəsil HBM4 yaddaş çiplərinin qiyməti 2027-ci ilədək hər giqabit üçün 4–5 dollar və ya daha yüksək səviyyəyə yüksələ bilər. Müqayisə üçün, 2026-cı ilin ikinci yarısında bu göstərici təxminən 2 dollar təşkil edir.
Analitiklərin fikrincə, qiymət artımının əsas səbəbi HBM4 texnologiyasının istehsal prosesinin mürəkkəbliyi və yüksək resurs tələbatıdır. Bu yaddaş növünün istehsal dövrü dörd aydan altı aya qədər davam edir, ilkin mərhələdə yararlı məhsul çıxışı isə aşağı səviyyədə qalır. Bundan əlavə, HBM istehsalı ənənəvi DDR5 DRAM yaddaşı ilə müqayisədə təxminən üç dəfə çox silisium lövhəsi (wafer) emalı tələb edir ki, bu da istehsalçıların ümumi buraxılış imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırır.
Bazar iştirakçıları bildirirlər ki, qlobal yaddaş istehsalçıları artıq gələcək tədarük həcmlərinin böyük hissəsini uzunmüddətli müqavilələrlə əvvəlcədən rezerv edirlər. "Samsung Electronics", "SK Hynix" və "Micron Technology" kimi aparıcı şirkətlər süni intellekt sahəsinin əsas müştəriləri ilə üç ildən beş ilədək müddəti əhatə edən müqavilələr bağlayaraq istehsal güclərinin əhəmiyyətli hissəsini təmin ediblər.
"DigiTimes" hesab edir ki, bu müqavilələr və HBM istehsalının sürətlə genişlənməsi nəticəsində 2027-ci ilə qədər qlobal DRAM istehsal güclərinin təxminən yarısı kiçik və orta həcmli alıcılar üçün əlçatmaz vəziyyətə düşəcək.
Bazarın transformasiyasını sürətləndirən amillərdən biri də "Nvidia" şirkətinin yeni Rubin arxitekturasıdır. Yeni platforma HBM4 yaddaşından geniş istifadəni təşviq edir və istehsalçıları standart server yaddaşı istehsalını HBM çiplərinə yönəltməyə sövq edir. Bununla yanaşı, DDR5 yaddaş seqmentində rentabelliyin bəzi istehsalçılarda 80%-i ötməsi HBM istehsalına keçidin iqtisadi əsaslandırılmasını daha da çətinləşdirir. Nəticədə istehsalçılar yeni HBM müqavilələri üzrə daha yüksək qiymət əlavələri (premium) tələb etməyə başlayırlar.
Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, yaranan struktur tədarük çatışmazlığı yaddaş istehsalçılarının bazar dəyərini dəstəkləməyə davam edəcək. Xüsusilə "SK Hynix"in Amerika depozitar qəbzləri (ADR) vasitəsilə NASDAQ birjasında debüt etməsi investorların süni intellekt infrastrukturu seqmentinə marağının yüksək olaraq qaldığını nümayiş etdirir. Şirkətin təxminən 26,5 milyard dollarlıq rekord yerləşdirməsi də bu tendensiyanın davam etdiyini göstərir.
Son illərdə süni intellekt bazarındakı yüksəliş aparıcı yaddaş istehsalçılarının səhmlərinə də ciddi təsir edib. Məlumata görə, "Micron Technology"nin səhmləri 700%-dən çox, fleş yaddaş istehsalçısı "SanDisk"in səhmləri 3 800%-dən çox, "SK Hynix"in səhmləri 630%-dən çox, "Samsung Electronics"in səhmləri isə 360%-dən artıq bahalaşıb.
Bəzi investorlar texnologiya şirkətlərinin gələcəkdə süni intellekt infrastrukturu üzrə kapital xərclərini azalda biləcəyindən narahat olsalar da, "DigiTimes"ın istinad etdiyi tədarük zənciri məlumatları göstərir ki, qlobal bazarda süni intellekt avadanlıqlarına tələbat hələ də mövcud istehsal imkanlarını üstələyir. Bu səbəbdən analitiklər hesab edirlər ki, 2026-cı ilin sonunda aparılacaq yeni müqavilə danışıqlarında HBM istehsalçıları yüksək qiymət üstünlüyünü qoruyacaq, bu isə müqaviləsiz fəaliyyət göstərən elektronika istehsalçılarını daha ciddi tədarük çatışmazlığı riski ilə üz-üzə qoya bilər.
