Son illərdə böyüklər arasında çəki azaltmaq məqsədilə geniş istifadə olunan “Ozempic”, “Wegovy” və “Saxenda” kimi preparatlara uşaqlarda piylənmənin müalicəsində də daha çox müraciət edilir.
Beynəlxalq pediatriya jurnallarında dərc olunan məlumatlara görə, 8–11 yaş arasında piylənmədən əziyyət çəkən uşaqlara bu qrup preparatların təyin olunması son illərdə kəskin şəkildə artıb. Məlumatlarda belə reseptlərin sayında 310 dəfəyədək yüksəliş qeydə alındığı bildirilir.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu preparatlar uşaqlarda yalnız piylənmə ciddi sağlamlıq riskləri, xüsusilə ürək-damar və maddələr mübadiləsi ilə bağlı problemlərlə müşayiət olunduqda həkim nəzarəti altında nəzərdən keçirilə bilər.
Azərbaycanda da uşaqlar və yeniyetmələr arasında artıq çəki və piylənmə məsələsi son illərdə daha çox diqqət çəkir. Hərəkətsiz həyat tərzi, ekran qarşısında uzun müddət qalmaq, yüksək kalorili qidaların, fast-fud məhsullarının və şəkərli içkilərin geniş yayılması uşaqların sağlamlığı üçün risk yaradan əsas amillər sırasında göstərilir.
Pediatr və endokrinoloqlar isə valideynləri xüsusilə arıqlama preparatlarından özbaşına istifadəyə qarşı xəbərdar edirlər. Sosial şəbəkələrdə böyüklər üçün nəzərdə tutulan preparatların arıqlama vasitəsi kimi təbliğ edilməsi bəzi hallarda valideynlərdə bu dərmanların uşaqlara da tətbiqi ilə bağlı yanlış təsəvvür yarada bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, uşaqlarda piylənmənin müalicəsi kompleks yanaşma tələb edir. Qidalanma rejiminin dəyişdirilməsi, fiziki aktivliyin artırılması, ekran qarşısında keçirilən vaxtın məhdudlaşdırılması və ailənin ümumi həyat tərzinin sağlamlaşdırılması müalicənin əsas istiqamətlərindən hesab olunur.
Digər tərəfdən, uşaqlarda piylənmənin yalnız fiziki deyil, psixoloji tərəfi də nəzərə alınmalıdır. Xüsusilə yeniyetməlik dövründə xarici görünüşlə bağlı sosial təzyiq uşaqların öz bədənlərinə münasibətinə və psixoloji vəziyyətinə təsir göstərə bilər. Buna görə müalicə prosesində uşağın emosional rifahının qorunması da vacibdir.
Müasir GLP-1 qrupuna daxil olan preparatların qiymətinin yüksək olması isə onların əlçatanlığı ilə bağlı ayrıca məsələ yaradır. Bununla belə, mütəxəssislər vurğulayırlar ki, belə dərmanlar uşaqlarda sadəcə kosmetik məqsədlə çəki azaltmaq vasitəsi kimi qəbul edilməməlidir.
Həkimlər hesab edirlər ki, dərman müalicəsi yalnız tibbi göstəriş olduqda və mütəxəssis nəzarəti altında tətbiq edilməlidir. Uşaqlarda piylənmənin qarşısının alınmasında isə əsas diqqət balanslaşdırılmış qidalanmaya, müntəzəm fiziki aktivliyə, kifayət qədər yuxuya və sağlam ailə vərdişlərinin formalaşdırılmasına yönəldilməlidir.
MONETAR.AZ
