2026-cı ilin yanvar–iyun aylarının qiymət göstəriciləri Azərbaycanda inflyasiya proseslərinin nəzarət olunan səviyyədə qaldığını, eyni zamanda qlobal bazar amillərinin sənaye və xarici ticarət göstəricilərinə təsirini davam etdirdiyini göstərir.
Rəsmi məlumatlara əsasən, ilin ilk yarısında istehlak qiymətləri indeksinin orta illik göstəricisi 5,7 faiz təşkil edib. İyun ayında isə qiymətlər may ayı ilə müqayisədə 0,3 faiz azalıb. Aylıq ucuzlaşmanın əsas səbəblərindən biri mövsümi amillər olub. Yay mövsümünün başlaması ilə kənd təsərrüfatı məhsullarının təklifinin artması həmin məhsullar üzrə qiymətlərin 0,7 faiz aşağı düşməsinə səbəb olub.
Ekspert qiymətləndirmələri baxımından, istehlak bazarında müşahidə olunan bu dinamika daxili təklif imkanlarının qiymət artımlarını məhdudlaşdırdığını göstərir. Bununla belə, xarici bazarlarda baş verən dəyişikliklər sənaye və idxal qiymətlərində daha kəskin dalğalanmalar yaradıb.
Sənaye məhsullarının istehsalçı qiymətlərində əsas dəyişiklik neft-qaz sektorunda qeydə alınıb. İyun ayında neft-qaz sənayesində qiymətlər əvvəlki ayla müqayisədə 16,7 faiz azalsa da, illik müqayisədə 31,2 faiz yüksək olaraq qalıb. Bu göstərici enerji bazarlarında qısamüddətli qiymət dəyişkənliyinin davam etdiyini, lakin ötən illə müqayisədə qiymət səviyyəsinin hələ də yüksək olduğunu göstərir.
Qeyri-neft ixracında isə fərqli mənzərə müşahidə olunur. 2026-cı ilin may ayında qeyri-neft-qaz məhsullarının ixrac qiymət indeksi əvvəlki ilin eyni dövrünə nisbətən 54,1 faiz artıb. Yanvar–may aylarında isə bu göstərici orta hesabla 45,5 faiz yüksəlib. Bu dinamika Azərbaycanın qeyri-neft məhsullarının xarici bazarlarda daha yüksək qiymətlərlə satıldığını və ixrac gəlirlərinin formalaşmasında qiymət amilinin rolunun artdığını göstərir.
Digər tərəfdən, idxal qiymətlərində qeydə alınan 28,6 faizlik artım daxili bazar üçün əlavə xərc amili yaradır. Qlobal logistika xərcləri, xammal qiymətləri və beynəlxalq bazarlardakı dəyişikliklər idxal olunan məhsulların maya dəyərinə təsir göstərən əsas faktorlar sırasındadır.
MONETAR.AZ
