Asiya fond bazarlarında çərşənbə günü müxtəlif istiqamətli dinamika müşahidə olunub. Yarımkeçiricilər sektorunda səhmlərin kütləvi satışı Cənubi Koreyada ticarətin müvəqqəti dayandırılmasına səbəb olub. Bu eniş ABŞ-da aralıq seçkilərdə demokratların qələbəsindən sonra neft qiymətlərinin kəskin ucuzlaşması ilə yaranan müsbət əhval-ruhiyyəni də kölgədə qoyub.
Bakı vaxtı ilə saat 08:08-ə olan məlumata görə, Asiya sessiyasında ABŞ fond indeksləri üzrə fyuçerslər də fərqli istiqamətlərdə hərəkət edib. Ən ciddi geriləmə texnologiya şirkətlərinin üstünlük təşkil etdiyi “Nasdaq 100” indeksi üzrə fyuçerslərdə qeydə alınıb.
Xatırladaq ki, Uoll-strit əvvəlki ticarət gününü artımla başa vurmuşdu. İnvestorlar demokratların Konqresə nəzarəti ələ keçirməsi perspektivini müsbət qiymətləndirmişdilər.
Cənubi Koreyanın “KOSPI” indeksi 5,2% geriləyib. Yarımkeçirici istehsalçılarının səhmlərinə güclü satış təzyiqi nəticəsində birjada satış əməliyyatları üzrə beş dəqiqəlik müvəqqəti dayandırma mexanizmi – “sidecar” işə salınıb.
Sektorun aparıcı təmsilçilərindən “Samsung Electronics”in səhmləri 5,5%, “SK Hynix”in qiymətli kağızları isə 8% ucuzlaşıb.
Enişin əsas səbəblərindən biri ABŞ-ın çip dizaynı sahəsində fəaliyyət göstərən “Qualcomm” və “Arm Holdings” şirkətlərinin investorları məyus edən maliyyə hesabatları olub. Bu nəticələr yarımkeçirici sənayesinin gələcək artım perspektivləri ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib. Nəticədə “Philadelphia Semiconductor” indeksi əvvəlki sessiyada 3,1% azalaraq son altı ayın minimumuna enib.
Çip istehsalı üçün avadanlıq hazırlayan şirkətlər də təzyiq altında qalıb. Buna smartfonlara tələbatın zəifləməsi, yaddaş komponentlərinin bahalaşması və süni intellekt sahəsinə yönəldilən böyük investisiyaların nə dərəcədə səmərəli olacağı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik təsir göstərib.
Yaponiyada da texnologiya səhmləri üzrə mənfi dinamika üstünlük təşkil edib. “Nikkei 225” indeksi 0,3% azaldığı halda, daha geniş bazarı əhatə edən “TOPIX” indeksi 1,5% yüksəlib.
Çərşənbə günü yarımkeçirici və süni intellektlə əlaqəli şirkətlərin səhmlərində əvvəlki sessiyada başlayan ucuzlaşma davam edib. Çiplərin sınaq avadanlıqlarını istehsal edən “Advantest”in səhmləri 9,4%, “Tokyo Electron”un qiymətli kağızları 7,7% dəyər itirib. Texnologiya investoru “SoftBank”ın səhmləri isə 5,3% geriləyib.
Digər Asiya bazarlarından fərqli olaraq, Çin birjalarında müsbət dinamika qeydə alınıb. Yerli yarımkeçirici istehsalçılarının səhmləri Pekinin sektora dəstək tədbirləri fonunda bahalaşıb.
“CSI 300” indeksi 0,4%, “Shanghai Composite” təxminən 0,1% artıb. Honq Konqun “Hang Seng” indeksi isə 3,5% yüksəlib. Artımda əsas pay Çin çip istehsalçılarının səhmlərinə məxsus olub.
Bu yüksəliş Çin Xalq Bankının səhmlərin geri alınması və alınması məqsədilə yaradılmış yenidən maliyyələşdirmə mexanizmi üzrə faiz dərəcəsini 25 baza bəndi azaldaraq 1%-ə endirməsindən sonra baş verib.
Bununla yanaşı, Pekinin ABŞ istehsalı olan yarımkeçirici texnologiyalarından asılılığı azaltmaq strategiyası yerli çip dizaynerləri, istehsal müəssisələri və avadanlıq təchizatçıları üçün əlavə dəstək amili olaraq qalır.
Asiya bazarlarında müşahidə olunan mənfi dinamikanı qismən neft qiymətlərinin kəskin azalması ilə bağlı müsbət gözləntilər tarazlaşdırıb.
Əvvəlki ticarət sessiyasında “Brent” markalı neftin qiyməti 8,7% azalaraq bir barel üçün 94,62 dollara, ABŞ-ın “West Texas Intermediate” markalı neftinin qiyməti isə 8,29% geriləyərək 88,12 dollara düşüb. Hər iki göstərici təxminən son iki ayın minimum səviyyəsinə yaxınlaşıb.
Avstraliyanın “S&P/ASX 200” indeksi isə 2,4% yüksəlib. Buna ölkənin ticarət balansının profisitinin sentyabr ayında kəskin artması barədə məlumatlar dəstək verib. Mövsümi düzəlişlər nəzərə alınmaqla, profisit avqust ayındakı 184 milyon Avstraliya dollarından 2,83 milyard Avstraliya dollarına yüksəlib. Bu nəticə iqtisadçıların 940 milyon Avstraliya dolları həcmindəki proqnozunu xeyli üstələyərək son yeddi ayın ən yüksək göstəricisinə çevrilib.
Sinqapurun “Straits Times” indeksi 0,5% artıb, Hindistanın “Nifty 50” indeksi üzrə fyuçerslər isə dəyişməz qalıb.
ABŞ-da aralıq seçkilərdə demokratların qələbəsi ölkənin İranla bağlı siyasətində mümkün dəyişikliklərə dair gözləntiləri gücləndirib. İnvestorlar siyasi təzyiqin Vaşinqtonun Tehranla münaqişənin tənzimlənməsi istiqamətində səylərini sürətləndirə biləcəyini düşünürlər. Belə bir ssenari enerji tədarükündə mümkün fasilələrin azalmasına və inflyasiya təzyiqinin zəifləməsinə şərait yarada bilər.
Neft qiymətlərinin ucuzlaşması istiqraz bazarına da müsbət təsir göstərib. İnvestorlar Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcələrini daha da artıracağına dair gözləntilərini aşağı salıblar. Nəticədə ABŞ Xəzinədarlıq istiqrazlarının gəlirliliyi müxtəlif müddətlər üzrə azalıb, dollar isə zəifləyib.
Enerji qiymətlərindəki geriləmə və siyasi gözləntilər riskli aktivlər üçün müəyyən dəstək yaratsa da, yarımkeçirici sektorunda satış təzyiqi Asiya fond bazarlarında ümumi mənzərənin qarışıq qalmasına səbəb olub.
MONETAR.AZ
