Rusiyanın kömür ixracı 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında əhəmiyyətli artım göstərib. Baş nazirin müavini Aleksandr Novak bildirib ki, yanvar-avqust aylarında ölkədən xarici bazarlara 126,5 milyon ton kömür göndərilib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,2 faiz çoxdur.
Novak bu barədə sentyabrın 21-də Baş nazir Mixail Mişustinin müavinləri ilə keçirdiyi operativ iclasda danışıb. İxracın dinamikası Rusiyanın Energetika Nazirliyinin əvvəlki göstəricilərin qorunub saxlanılacağı ilə bağlı proqnozlarını da üstələyib.
Artımda Şərq istiqaməti xüsusi rol oynayıb. Rusiya Dəmir Yollarının məlumatına görə, avqust ayında şərq istiqamətində 10,6 milyon ton kömür daşınıb. Bu, illik müqayisədə 6,1 faiz artım deməkdir və avqust ayı üçün rekord göstəricidir. Tədarükün əsas hissəsində ənənəvi olaraq Rusiyanın ən iri kömür hasilatı regionu olan Kuzbas mühüm yer tutur.
Kömür ixracındakı artım Rusiya fond bazarında da öz əksini tapır. Moskva Birjasında “Meçel” və “Raspadskaya” şirkətlərinin səhmləri bu baxımdan investorların diqqətindədir. Hər iki şirkətin əsas gəlir mənbəyi kokslaşan kömürün hasilatı və satışı ilə bağlıdır. VTB analitikləri kokslaşan kömür bazarında qiymət konyunkturasının əlverişli olmasının bu istehsalçılara müsbət təsir göstərdiyini bildirirlər.
Aleksandr Novak kömür sənayesinin maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün qlobal bazarlarda qiymətlərin bərpasından istifadə edilməsinin vacibliyini də vurğulayıb.
Qlobal bazardakı vəziyyət də Rusiya kömür ixracatçıları üçün əlverişli amillərdən biri kimi qiymətləndirilir. Kömürə dünya üzrə tələbat 2025-ci ildə 8,85 milyard tonla tarixi maksimuma çatıb. Mövcud qiymətləndirmələrə görə, artım tempinin zəifləməsinə baxmayaraq, 2026-cı ildə də tələbatın rekord səviyyələrə yaxın qalacağı gözlənilir.
Hörmüz boğazı ətrafında yaranan böhran da kömürə tələbat üçün əlavə amil kimi çıxış edir. Neft daşımalarının bahalaşması enerji istehlakçılarının bir hissəsini alternativ yanacaq mənbəyi kimi kömürdən istifadəyə yönəldə bilər.
Rusiya kömür sənayesinin uzunmüddətli inkişaf planları da yenilənir. Rusiya hökuməti qlobal tələbatın mümkün dəyişikliklərini nəzərə alan bir neçə ssenari əsasında kömür sənayesinin 2050-ci ilədək inkişaf proqramına baxır.
Energetika Nazirliyinin materiallarına əsasən, sənəd hasilat və ixracın artırılmasını, həmçinin 2050-ci ilədək Rusiyanın dəniz və qlobal kömür ticarətində payının 24–27 faizə çatdırılmasını nəzərdə tutur. Bununla belə, Rusiya Dəmir Yollarının Şərq poliqonunun ötürücülük imkanları ixracın genişləndirilməsi planlarının qarşısında əsas infrastruktur məhdudiyyətlərindən biri olaraq qalır.
MONETAR.AZ
