Federal Ehtiyat Sistemi (FED) bank sistemində ehtiyatların idarə olunması üzrə çevik yanaşmasını davam etdirir və gələcəkdə xəzinə veksellərinin alınmasını bərpa etmək imkanını istisna etmir. Hazırda isə bu istiqamətdə alışlar dayandırılıb.
Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının Sistem Açıq Bazar Hesabının (SOMA) meneceri Roberto Perli Nyu-Yorkda keçirilən “ABŞ Xəzinə İstiqrazları Bazarı 2026” konfransında bildirib ki, ehtiyatların idarə olunması çərçivəsində həyata keçirilən alışlar əvvəlcədən müəyyən edilmiş sabit qrafik əsasında aparılmır.
Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının Açıq Bazar Əməliyyatları Masası maliyyə sistemində likvidliyin kifayət qədər olduğunu nəzərə alaraq avqustun ortalarından etibarən ehtiyatların idarə olunması əməliyyatlarının həcmini sıfır səviyyəsində saxlayır. Perlinin sözlərinə görə, bu qərarın əsas səbəbləri arasında ehtiyat təklifinin əvvəlki gözləntilərdən yüksək olması, Xəzinədarlığın Ümumi Hesabına dair yenilənmiş proqnozlar və pul bazarında sabit şəraitin qorunması yer alır.
Diqqət çəkən məqamlardan biri də birgünlük repo bazarında faiz dərəcələrinin ehtiyat qalıqları üzrə faiz dərəcəsindən bir qədər aşağı səviyyədə formalaşmasıdır. Bu vəziyyət bank sistemində ehtiyatların FED-in faiz dərəcəsi üzrə hədəf diapazonunun yuxarı sərhədinə yaxın səviyyədə olduğunu göstərir.
Xəzinə qiymətli kağızlarının iri həcmdə yerləşdirildiyi dövrdə bazarın davamlılığı da tənzimləyicinin alışları dayandırmaq qərarını dəstəkləyib. FED iyul və avqust aylarında repo faizlərinə cüzi təzyiq yaranması şəraitində təxminən 400 milyard dollarlıq xalis xəzinə vekseli emissiyasını bazarda ciddi çətinlik olmadan absorbsiya edib.
Bu vəziyyət ötən ilin sonundakı mənzərədən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Həmin dövrdə xəzinə kağızlarının təklifindəki oxşar artımlar repo faizlərinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olmuş və bu artımın federal fondlar üzrə hədəf faiz dərəcəsinə keçməsi riski yaranmışdı.
Qısamüddətli likvidlik şəraiti hələ də rahat olaraq qalsa da, FED rəsmiləri bazar konyunkturasında mümkün dəyişikliklərə hazırlaşırlar. Əməliyyatlar Masası oktyabr ayında gözlənilən iri həcmli xalis xəzinə vekseli emissiyasını diqqətlə izləyir, repo bazarına dair məlumatları təhlil edir və bankların ehtiyatlara tələbatında baş verə biləcək dəyişiklikləri müəyyənləşdirmək üçün maliyyə direktorları arasında aparılan son sorğunun nəticələrini nəzərdən keçirir.
Roberto Perlinin sözlərinə görə, repo bazarında təzyiqlərin yenidən artması halında FED bank ehtiyatlarının kifayət qədər yüksək səviyyədə saxlanılması üçün qiymətli kağızların alışını bərpa etməyə və ya əməliyyatların həcmini dəyişməyə hazırdır.
Perli həmçinin FED-in likvidliyin idarə olunmasında qiymətli kağızların alınmasına əsaslanan yanaşması ilə Avropa Mərkəzi Bankı və İngiltərə Bankının tətbiq etdiyi repo-yönümlü mexanizmlər arasındakı struktur fərqlərinə toxunub.
Onun sözlərinə görə, xarici mərkəzi banklar ehtiyatların təmin edilməsində əsasən müntəzəm repo əməliyyatlarından istifadə edir. Bu yanaşma daha kiçik balansın və daha qısa müddətli aktivlərin formalaşmasına səbəb ola bilər. FED isə faiz dərəcələrinə nəzarəti qorumaq məqsədilə qiymətli kağızların alınmasına və daimi likvidlik mexanizmlərinə üstünlük verməkdə davam edir.
MONETAR.AZ
