Almanı hər zaman sağlamlıq rəmzi hesab etmişik, lakin Avropadan gələn son hesabat bu təsəvvürləri alt-üst edir. "PAN Europe" təşkilatının 2025-ci ilin sonunda apardığı araşdırma göstərir ki, marketlərdə satılan almaların içində bir yox, eyni anda bir neçə zəhərli kimyəvi maddə — "pestisid kokteyli" gizlənib.
Araşdırmaya görə gələn almaların 80%-i toksikdir. Azərbaycan bazarı üçün bu, olduqca ciddi siqnaldır. Çünki ölkəmiz həm yerli istehsalı dəstəkləyir, həm də xüsusilə qış və bahar aylarında xaricdən (o cümlədən Avropa və qonşu ölkələrdən) böyük həcmdə alma idxal edir.
Hesabatın ən sarsıdıçı hissəsi uşaq qidaları ilə bağlıdır. Əgər bu almalardan püre və ya şirə hazırlansaydı, onların çoxu qanunsuz elan edilərdi.
Almaların 36%-də beyin hüceyrələrini zədələyən maddələr tapılıb. Nümunələrin 61%-də xərçəng yarada bilən göbələk əleyhinə maddələr aşkar edilib. Tapılan maddələrin bir çoxu ana bətnindəki dölün beyin inkişafını ləngidir.
Azərbaycanın Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) idxal olunan meyvələrə ciddi nəzarət etsə də, Avropadakı bu "blind spot" (kor nöqtə) — yəni maddələrin tək-tək yox, birlikdə yaratdığı zərərli effekt (kokteyl effekti) hələ də tam ölçülmür.
Avropa ölkələrindən gələn parlaq, uzun müddət xarab olmayan almalar çox vaxt ildə 30 dəfəyə qədər kimyəvi işlənməyə məruz qalır.
Ekspertlər xarici, "parafinlənmiş" almalar əvəzinə Quba, Qusar və digər bölgələrimizin yerli almalarına üstünlük verməyi tövsiyə edir. Yerli almalar bəzən vizual olaraq "qüsurlu" görünsə də, kimyəvi yükü çox vaxt qat-qat aşağı olur.
Təəssüf ki, sadə yuma bütün zəhərləri təmizləmir, çünki bu maddələr meyvənin qabığına hopur.
Əgər almanın mənşəyindən əmin deyilsinizsə, mütləq qabığını soyaraq istehlak edin. Meyvələri sirkəli və ya sodalı suda saxlamaq səthi pestisidlərin bir hissəsini təmizləyə bilər. Almaları öz mövsümündə və yerli fermerlərdən almağa çalışın.
"PAN Europe" rəhbəri Martin Dermin xəbərdarlıq edir ki, Avropa Komissiyası hazırda qida təhlükəsizliyi qaydalarını daha da sadələşdirməyi (yəni zəiflətməyi) planlaşdırır. Bu isə o deməkdir ki, gələcəkdə süfrələrimizə daha çox kimyəvi maddəli meyvələr daxil ola bilər.
Sağlamlıq üçün alma yeyərkən, onun "zəhər kokteyli"nə çevrilmədiyindən əmin olmaq lazımdır. Azərbaycan istehlakçısı üçün ən təhlükəsiz yol — ekoloji təmiz yerli məhsullara qayıtmaqdır.
MONETAR.AZ
