"Reuters" agentliyinin istinad etdiyi iki mənbənin məlumatına görə, Hindistan hökuməti 42 milyard dollar dəyərində strateji yanacaq ehtiyatının yaradılmasını maliyyələşdirmək məqsədilə məişət və təbii qaz istehlakçılarına xüsusi rüsum tətbiq etməyi planlaşdırır.
Təşəbbüs Yaxın Şərqdəki müharibənin qlobal enerji tədarük zəncirlərinin həssaslığını üzə çıxarmasından sonra hazırlanıb.
Yeni proqram Hindistanın strateji enerji ehtiyatlarını ilk dəfə yalnız xam neftlə məhdudlaşdırmayacaq. Plana əsasən, yaradılacaq ehtiyatlar ölkənin neft və mayeləşdirilmiş təbii qaza (LNG) olan tələbatını təxminən iki ay, mayeləşdirilmiş karbohidrogen qazına (LPG) olan tələbatını isə təxminən altı həftə qarşılaya biləcək.
Strategiyanın maliyyələşdirilməsi istehlakçılardan toplanacaq rüsumlar hesabına həyata keçiriləcək. Hökumət hesab edir ki, bu mexanizm hər il təxminən 1,5 milyard dollar vəsait toplaya bilər.
Müzakirə olunan təklifə əsasən, mayeləşdirilmiş karbohidrogen qazının (LPG) hər kiloqramına 1,29 rupi (təxminən 0,0136 dollar) rüsum tətbiq oluna bilər. Bu, illik təxminən 460 milyon dollar gəlir gətirəcək və standart qaz balonunun qiymətini təxminən 18 rupi artıracaq.
Təbii qaz üçün isə hər kubmetr üzrə 1,43 rupi rüsum nəzərdə tutulur. Bu tədbirin illik təxminən 1 milyard dollar əlavə gəlir təmin edəcəyi gözlənilir.
Toplanacaq vəsait əsasən qazın saxlanılması infrastrukturunun yaradılmasına yönəldiləcək, strateji neft ehtiyatlarının maliyyələşdirilməsini isə federal hökumət öz üzərinə götürməyə davam edəcək.
Təklif hələ baş nazir Narendra Modinin kabineti tərəfindən təsdiqlənməyib. Hesablamalara görə, rüsumların tətbiqi ev təsərrüfatlarının qaz xərclərini təxminən 2% artıracaq. Yanacaq qiymətlərinin yüksək olduğu şəraitdə bu addım siyasi baxımdan həssas hesab olunur.
Onillik proqramın ümumi dəyəri təxminən 42 milyard dollar qiymətləndirilir və bunun yarıdan çoxunun yeni anbarların tikintisinə yönəldilməsi planlaşdırılır.
Hökumətin hesablamalarına görə, növbəti 10 il ərzində əlavə olaraq 28 milyon ton xam neft, 9 milyon ton mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) və 4 milyon ton mayeləşdirilmiş karbohidrogen qazı (LPG) saxlama tutumunun yaradılmasına ehtiyac var.
Plan Hindistanın enerji idxalından yüksək asılılığı fonunda hazırlanıb. Ölkə istehlak etdiyi xam neftin təxminən 90%-ni xaricdən idxal edir və dünyanın üçüncü ən böyük neft idxalçısı və istehlakçısı hesab olunur. Bu isə Hindistanı Yaxın Şərqdəki geosiyasi risklərə və xüsusilə Hörmüz boğazında yarana biləcək fasilələrə qarşı həssas edir.
Hazırda Hindistanın dövlətə məxsus strateji neft saxlama gücü 5,33 milyon ton təşkil edir, əlavə 6,5 milyon ton tutuma malik anbarların tikintisi isə davam edir. Bununla belə, ölkədə hələlik LNG və LPG üzrə ayrıca strateji ehtiyatlar mövcud deyil.
Mövcud dövlət ehtiyatları ölkənin tələbatını 10 gündən az müddətə qarşılaya bilir. Müqayisə üçün, Yaponiya və Cənubi Koreyada strateji enerji ehtiyatları 100 gündən artıq istehlakı təmin etmək imkanına malikdir.
MONETAR.AZ
