ABŞ, İsrail və İran arasında baş verən müharibənin yaratdığı bir neçə aylıq tədarük pozuntularından sonra qlobal neft bazarı yenidən profisit mərhələsinə keçib. Yaxın Şərqdən ixracın bərpası və Latın Amerikasında hasilatın yüksəlməsi dünya bazarına əlavə neft həcmlərinin daxil olmasına şərait yaradır.
Bu barədə JPMorgan analitiklərinin qiymətləndirmələrində bildirilir.
Bankın hesablamalarına görə, sentyabrda qlobal neft bazarında gündəlik profisit 1,1 milyon barel təşkil edib. Oktyabrda isə bu göstərici 1,4 milyon barelə yüksəlib. Beləliklə, bazardakı artıq təklif həcmi ötən ilin orta göstəricisi olan gündəlik 1,3 milyon bareli də ötüb.
Bu dinamika Yaxın Şərqdən ixracın hələ münaqişədən əvvəlki səviyyəyə qayıtmamasına baxmayaraq, qlobal neft təklifinin əhəmiyyətli dərəcədə bərpa olunduğunu göstərir.
JPMorgan analitikləri ehtiyatların və beynəlxalq ticarət axınlarının dəyişməsinin bazarda təklif profisitinin gücləndiyinə işarə etdiyini bildirirlər.
Oktyabrda dünya üzrə xam neft idxalı gündəlik 44,9 milyon barelə çatıb. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə gündə 1,3 milyon barel çoxdur. Göstərici beynəlxalq bazarlara daxil olan neft həcmlərinin artdığını təsdiqləyir.
Yaxın Şərqdən ixrac da nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəlib. Mart ayında cəmi 9,8 milyon barel təşkil edən gündəlik ixrac həcmi sonradan təxminən 20,7 milyon barelə çatıb. Bununla belə, regiondan tədarük hələ fevralın sonunda İranla münaqişə başlamazdan əvvəlki səviyyəyə yüksəlməyib.
Qlobal bazarda profisitin yaranmasında Yaxın Şərqdən ixracın bərpası ilə yanaşı, digər regionlarda hasilatın artması da mühüm rol oynayır.
JPMorgan-ın hesablamalarına əsasən, Latın Amerikası hazırda bir il əvvəllə müqayisədə gündəlik təxminən 1,5 milyon barel daha çox neft hasil edir və tədarük edir. Bu artımda Braziliya, Venesuela, Qayana və Argentina əsas paya malikdir.
Yaxın Şərqdən ixracın bərpası və Latın Amerikasında hasilatın genişlənməsi münaqişənin ilkin mərhələsində yaranmış ciddi tədarük məhdudiyyətlərini xeyli yumşaldıb. Nəticədə dünya neft bazarında təklif tələbi üstələməyə başlayıb və bazar yenidən profisit vəziyyətinə qayıdıb.
MONETAR.AZ
